از خداداد عزیزی تا علیرضا بیرانوند؛ تاریخچه برندگان مرد سال فوتبال آسیا
منبع : خبرگزاری دانشجو
جایزه مرد سال فوتبال آسیا از سال ۱۹۹۴ تاکنون به ستارههای برجسته قاره رسیده است؛ افتخاری که پنج بار نصیب بازیکنان ایرانی شده و با انتخاب علیرضا بیرانوند در سال ۲۰۲۶، پس از ۲۲ سال بار دیگر به فوتبال ایران بازگشته است.
به گزارش گروه ورزشی خبرگزاری دانشجو، جایزه بهترین بازیکن سال فوتبال آسیا یکی از معتبرترین افتخارات انفرادی فوتبال قاره محسوب میشود؛ جایزهای که از سال ۱۹۹۴ بهصورت رسمی از سوی کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) اهدا شده و در طول بیش از سه دهه، نام ستارههای بزرگی از کشورهای مختلف را در فهرست برندگان خود ثبت کرده است. فوتبال ایران نیز با انتخاب خداداد عزیزی، علی دایی، مهدی مهدویکیا، علی کریمی و سرانجام علیرضا بیرانوند، پنج نماینده در جمع برندگان این جایزه دارد.
آغاز یک انتخاب معتبر در فوتبال آسیا
نخستین دوره رسمی انتخاب بهترین بازیکن سال آسیا در سال ۱۹۹۴ برگزار شد و سعید العویران، مهاجم تیم ملی عربستان سعودی، نخستین بازیکنی بود که این عنوان را به دست آورد. او که با گل تماشایی خود مقابل بلژیک در جام جهانی ۱۹۹۴ به شهرت رسیده بود، آغازگر فهرستی شد که در سالهای بعد نام ستارههای سرشناس فوتبال آسیا را به خود دید.
در سال ۱۹۹۵، ماسامی ایهارا، مدافع سرشناس ژاپنی، این جایزه را دریافت کرد و یک سال بعد، نخستین افتخار برای فوتبال ایران رقم خورد. خداداد عزیزی در سال ۱۹۹۶، پس از درخشش در جام ملتهای آسیا و عملکرد موفق در ترکیب تیم ملی، بهعنوان بهترین بازیکن قاره انتخاب شد. در همان سال علی دایی نیز در جایگاه دوم قرار گرفت.
درخشش ستارههای ایران و ژاپن در دهه ۹۰
هیدتوشی ناکاتا، ستاره فوتبال ژاپن، در سالهای ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ بهصورت متوالی مرد سال فوتبال آسیا شد تا نخستین بازیکنی باشد که این افتخار را در دو سال پیاپی به دست میآورد. پس از او، علی دایی در سال ۱۹۹۹ دومین بازیکن ایرانی شد که این عنوان را کسب کرد.
در سال ۲۰۰۰ نواف التمیاط از عربستان و در سال ۲۰۰۱ فن ژییی از چین به این افتخار رسیدند. شینجی اونو، ستاره ژاپنی، نیز در سال ۲۰۰۲ برنده جایزه شد.
دوران طلایی فوتبال ایران در ابتدای دهه ۲۰۰۰
سال ۲۰۰۳ یکی از سالهای مهم فوتبال ایران در تاریخ جوایز AFC بود. مهدی مهدویکیا، ستاره ایرانی هامبورگ، با عملکرد درخشان خود در فوتبال آلمان و تیم ملی ایران، عنوان بهترین بازیکن سال آسیا را به دست آورد.
یک سال بعد، علی کریمی نیز به این افتخار رسید تا فوتبال ایران در دو سال متوالی صاحب مرد سال آسیا شود. کریمی چهارمین ایرانی برنده این جایزه بود و تا سال ۲۰۲۶ آخرین بازیکن ایرانی محسوب میشد که این عنوان را کسب کرده بود.
پس از آن، حمد المنتشری از عربستان در سال ۲۰۰۵، خلفان ابراهیم از قطر در سال ۲۰۰۶ و یاسر القحطانی از عربستان در سال ۲۰۰۷ بهعنوان بهترین بازیکن سال قاره انتخاب شدند.
تداوم رقابت ستارههای شرق و غرب آسیا
سرور جپاروف، هافبک ازبکستانی، در سال ۲۰۰۸ نخستین بار این جایزه را دریافت کرد. پس از او یاسوهیتو اندو از ژاپن در سال ۲۰۰۹ و ساشا اوگننوفسکی از استرالیا در سال ۲۰۱۰ برنده شدند.
جپاروف در سال ۲۰۱۱ برای دومین بار به این عنوان رسید و در کنار ناکاتا، به جمع بازیکنانی پیوست که بیش از یک بار مرد سال آسیا شدهاند.
در سال ۲۰۱۲ لی کیونهو از کره جنوبی، در سال ۲۰۱۳ ژنگ ژی از چین و در سال ۲۰۱۴ ناصر الشمرانی از عربستان این جایزه را کسب کردند. احمد خلیل از امارات در سال ۲۰۱۵، عمر عبدالرحمن از امارات در سال ۲۰۱۶ و عمر خربین از سوریه در سال ۲۰۱۷ نیز در فهرست برندگان قرار گرفتند.
از عبدالکریم حسن تا اکرم عفیف و سالم الدوسری
عبدالکریم حسن از قطر در سال ۲۰۱۸ مرد سال فوتبال آسیا شد و اکرم عفیف، دیگر ستاره قطری، در سال ۲۰۱۹ این عنوان را به دست آورد.
پس از وقفه در برگزاری مراسم اهدای جوایز، سالم الدوسری از عربستان در سال ۲۰۲۲ انتخاب شد. اکرم عفیف نیز در سال ۲۰۲۳ برای دومین بار به این افتخار رسید. سالم الدوسری در سال ۲۰۲۵ بار دیگر مرد سال فوتبال آسیا شد تا تعداد افتخارات خود را به دو عنوان برساند.
پایان انتظار ۲۲ ساله؛ بیرانوند پنجمین ایرانی مرد سال آسیا
در مراسم جوایز سال ۲۰۲۶ کنفدراسیون فوتبال آسیا که ۲۸ آبان در بانکوک برگزار شد، علیرضا بیرانوند، دروازهبان تیم ملی ایران و باشگاه تراکتور، با عبور از فراس البریکان و سالم الدوسری بهعنوان بهترین بازیکن سال فوتبال آسیا انتخاب شد.
این اتفاق پس از ۲۲ سال، بار دیگر یک بازیکن ایرانی را به عنوان مرد سال فوتبال آسیا رساند. بیرانوند پیش از این نیز در سال ۲۰۱۹ در فهرست سه نامزد نهایی این جایزه قرار گرفته بود، اما در نهایت رقابت را به اکرم عفیف واگذار کرد.
انتخاب بیرانوند علاوه بر پایان انتظار طولانی فوتبال ایران، یک رکورد تاریخی نیز به همراه داشت؛ او نخستین دروازهبانی است که از زمان آغاز رسمی این جایزه در سال ۱۹۹۴ بهعنوان بهترین بازیکن سال آسیا انتخاب میشود.
به این ترتیب، نام بیرانوند در کنار خداداد عزیزی، علی دایی، مهدی مهدویکیا و علی کریمی قرار گرفت تا شمار بازیکنان ایرانی برنده این جایزه به پنج نفر برسد.
نگاهی به رکوردهای جایزه مرد سال آسیا
در مجموع، از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۲۶، ۲۶ بازیکن مختلف در ۳۰ نوبت این عنوان را کسب کردهاند. هیدتوشی ناکاتا، سرور جپاروف، اکرم عفیف و سالم الدوسری هر کدام دو بار برنده شدهاند.
از نظر تعداد افتخارات ملی، عربستان سعودی با هفت عنوان در صدر قرار دارد و ایران و ژاپن با پنج عنوان در رتبه بعدی هستند. قطر نیز چهار بار این جایزه را به دست آورده است.
فهرست برندگان این جایزه، از سعید العویران تا علیرضا بیرانوند، تصویری از سه دهه تغییر و تحول فوتبال آسیا و ظهور نسلهای مختلف ستارههای این قاره را به نمایش میگذارد؛ مسیری که فوتبال ایران نیز در مقاطع مختلف آن سهمی مهم داشته است.


پشت پرده دلبری علیرضا بیرانوند برای هواداران پرسپولیس + فیلم پربازدید
واکنش تارتار به مرد سال آسیا شدن بیرو
علیرضا بیرانوند سرانجام بر بام آسیا ایستاد + جزئیات
خبر مهم از مراسم برترین های سال فوتبال آسیا + جزئیات
دلبری علیرضا بیرانوند برای مردم ایران خبرساز شد + جزئیات
بیرو تیتر یک رسانه های عربی









