طرفداری | گراهام اسکات، داور سابق لیگ برتر انگلیس، در گفت‌وگویی درباره تجربه‌هایش از داوری در بالاترین سطح فوتبال، از مربیان کنار زمین، فشار ورزشگاه‌ها و نقش کمک‌داور ویدیویی گفت. او در این گفت‌وگو با پادکست اتلتیک اف‌سی که گزیده‌ای از آن در اتلتیک منتشر شده، به پرسش‌های اما پیتون، دن کیلپاتریک و تیم اسپیرز پاسخ داد.
اما پیتون: سخت‌ترین مربی برای برخورد در کنار زمین چه کسی بود؟
اسکات درباره مربیانی که کار داور را دشوار می‌کردند، گفت:
جواب کلیشه‌ای این است: همه‌شان وقتی دارند می‌بازند. اما جواب صادقانه، با اینکه می‌دانم هرچه بگویم بابتش حسابی به من می‌تازند، میکل آرتتاست. کار کردن با او از همه سخت‌تر بود.
او همیشه تا آخرین حد ممکن پیش می‌رود. از بعضی جهات با این کار مشکلی ندارم؛ می‌خواهد برای تیمش برتری رقابتی بسازد و این بخشی از کارش است. حق دارد این کار را بکند و وظیفه ماست که محدوده را کنترل کنیم، اما زندگی را برای داور واقعاً سخت می‌کند.
مدام از محدوده فنی بیرون می‌آید. اخیراً بازی آرسنال و اورتون را دیدم؛ هر بار اورتون توپ را نزدیک خط کناری سمت آرتتا داشت، انگار او هم به پرس اضافه می‌شد و نوک پایش روی خط بود. برای داور چهارم کابوس است؛ چون اگر جلو بروی و تذکر بدهی، می‌گویند داری سخت‌گیری بی‌مورد می‌کنی. او بیش از حد از این وضعیت سود برده است. مسئولان داوری باید کمی محکم‌تر باشند. من هم یکی از کسانی بودم که اجازه دادم این کار را بکند؛ انکارش نمی‌کنم. او همیشه واقعاً دردسرساز بود، درحالی‌که بقیه فقط گاهی این‌طور بودند.
البته نباید وانمود کنیم بقیه در مقایسه با او فرشته‌اند. بعضی‌ها خیلی آرام و کنترل‌شده بودند. گراهام پاتر نمونه‌اش بود؛ کاری به داور نداشت و بسیار آرام و کم‌حرف بود. البته گاهی به او خرده می‌گرفتند که به اندازه کافی نشان نمی‌دهد برایش اهمیت دارد. انگار مربیان در هر صورت نمی‌توانند همه را راضی کنند.
دن کیلپاتریک: مربیان پیش و پس از بازی، پشت‌صحنه چطور با شما صحبت می‌کردند؟
اسکات درباره دیدارهای پیش از مسابقه و برخورد مربیان در بین دو نیمه گفت:
رفتارشان فرق می‌کرد. روال رسمی این بود که مربی همراه برگه‌های تیم به دیدن داور بیاید. طبق آیین‌نامه لیگ برتر، خود مربی باید حاضر می‌شد، اما می‌توانست فرد دیگری را بفرستد. بیشترشان هم همین کار را می‌کردند. یورگن کلوپ، مربی سابق لیورپول، همیشه خودش می‌آمد و مستقیم در چشم داور نگاه می‌کرد. از همان بار اول می‌فهمیدی دارد تو را می‌سنجد.
با جذابیت خاصی این کار را می‌کرد؛ برق شیطنتی در چشمش بود، لبخند می‌زد و مؤدب بود، اما گوش نمی‌داد. قصد ترساندن نداشت، ولی حضورش فضای اتاق را پر از انرژی می‌کرد. من از این برخورد خوشم می‌آمد و دوست داشتم مربیان بیایند تا من هم در چشمشان نگاه کنم و بگویم: من هم آمده‌ام کارم را انجام بدهم.
بین دو نیمه هم بعضی‌ها در تونل منتظرت بودند و می‌گفتند صحنه‌ای کاملاً واضح را ندیده‌ای و وقتی دوباره ببینی خجالت می‌کشی. این حرف‌ها را قبلاً شنیده‌ای؛ فقط می‌خواهند ذهنت را درگیر کنند. آن‌قدر تکرار می‌شود که از یک گوش می‌آید و از گوش دیگر بیرون می‌رود.
اما پیتون: زندگی‌تان بعد از تبدیل‌شدن به داور لیگ برتر چه تغییری کرد؟
اسکات درباره مسیر کاری و برنامه تمرینی داوران توضیح داد:
خوشبختانه کسی در خیابان جلویم را نمی‌گرفت که با من عکس سلفی بگیرد.
وقتی تازه وارد فهرست داوران شدم، مدتی همچنان شغل دیگری داشتم؛ آن زمان کار داوری در ابتدا پاره‌وقت بود، اما حالا کاملاً تمام‌وقت است. تمام‌وقت‌شدن کار را آسان‌تر کرد، چون می‌توانستی روزها درست تمرین کنی، نه عصرها بعد از شغل اصلی‌ات، و برای مسابقه آماده شوی.
آن روزها ماهی دو بار اردو داشتیم. حالا بیشتر دور هم جمع می‌شوند، چون وقتی من شروع کردم کمک‌داور ویدیویی وجود نداشت. قرار بود تمام‌وقت‌شدن کمی وقت آزاد برای داورها ایجاد کند، اما کارشان هر روز بیشتر شد. حالا هر روز تمرین بدنی و بررسی مسابقه دارند، علاوه بر کارهای اداری؛ ضمن اینکه هنوز خودشان سفرهایشان به مسابقه را هماهنگ می‌کنند.
اما پیتون: درباره کمک‌داور ویدیویی چه نظری دارید؟
اسکات درباره اصلاح اشتباه‌ها و معطلی‌های این فناوری گفت:
مشکلی ندارم که کمک‌داور ویدیویی اشتباه واقعاً فاحشی را که مرتکب شده‌ای اصلاح کند؛ خدا را شکر که برای همین وجود دارد. اما معطلی‌های بعضی صحنه‌ها، به‌خصوص بعد از گل، را دوست ندارم. آدم می‌خواهد بازی هرچه زودتر از سر گرفته شود. معمولاً برای داور هم بهتر است توپ در جریان باشد، مگر اینکه جو مسابقه خیلی ملتهب شده و لازم باشد کمی آرامش برقرار شود. برای همین این وقفه‌ها آزاردهنده‌اند.
سال اول استفاده از این فناوری، بدون اینکه به مانیتور برویم، تصمیم‌ها دوباره بررسی می‌شدند و فکر می‌کنم همه ما این وضعیت را دشوار می‌دانستیم. در وستهم کارت قرمزی دادم که تغییر کرد و به کارت زرد تبدیل شد؛ هنوز هم مطمئنم تصمیم اولیه‌ام درست بود. کمک‌داور ویدیویی گفت: نه، همین حالا به تو می‌گویم که درست نیست؛ کارت زرد است. حتی بازیکنان داخل زمین هم تعجب کردند.
دلیل وجود معیار «خطای واضح و آشکار» این است که قوانین بازی جنبه تفسیری دارند و عمداً مبهم نوشته شده‌اند. در قوانین از عبارتی مثل «هل‌دادن بی‌احتیاطانه» استفاده می‌شود؛ اما این دقیقاً یعنی چه؟ بیشتر وقت‌ها عرف و سابقه تعیین می‌کند چه چیزی خطاست و برای اعلام ضربه آزاد چه اندازه‌ای کافی است. این برداشت‌های متفاوت و اختلاف‌نظرها همیشه وجود خواهند داشت.
اما پیتون: آیا ممکن است داوران ناخودآگاه به سود باشگاه‌های بزرگ تصمیم بگیرند؟
اسکات درباره احتمال سوگیری در تصمیم‌های داوری گفت:
تقریباً تعریف ناخودآگاه همین است؛ شاید خودم هم متوجه وجودش نشوم. البته ممکن است چنین چیزی باشد. شواهد کمک‌داور ویدیویی نشان می‌دهد شاید نوعی سوگیری به سود میزبان وجود داشته باشد؛ چون این فناوری بیشتر به سود تیم میهمان تصمیم‌ها را اصلاح می‌کند و خطاهای بیشتری علیه تیم میهمان رخ می‌دهد. پس ممکن است چیزی در این حرف باشد. درباره باشگاه‌های بزرگ مطمئن نیستم، هرچند طبیعی است که این را بگویم. نمی‌دانم حقیقت کجاست، اما هیچ برنامه سازمان‌یافته‌ای برای حمایت از تیمی خاص وجود ندارد. وقتی وارد زمین می‌شوی، فقط دو تیم را می‌بینی؛ دیگر مهم نیست چه کسانی هستند.
تیم اسپیرز: کدام ورزشگاه‌ها حفظ بی‌طرفی را سخت‌تر می‌کردند؟
اسکات از تجربه‌اش در ورزشگاه‌های لیگ برتر گفت:
خصمانه‌ترین ورزشگاه، گودیسون پارک بود؛ ورزشگاه سابق اورتون. هم فضای آن فشرده بود و هم تماشاگران کاملاً درگیر بازی بودند. در بعضی ورزشگاه‌ها انگار مردم فقط می‌نشینند تا سرگرم شوند. اولدترافورد برای مدتی بیش از حد آرام شده بود؛ انگار همه منتظر سرگرمی بودند یا فقط از مالکان شکایت می‌کردند، نه از داور. از نظر داوری، کار در آنجا می‌توانست نسبتاً ساده باشد.
گودیسون همیشه فضایی فشرده داشت، اما باید در ذهنت قوی و مصمم باشی و مطمئن شوی تصمیم درست را می‌گیری. من این‌طور به داوری در آنجا نگاه می‌کردم. از قضاوت در گودیسون لذت می‌بردم؛ ورزشگاه و جو آن عالی بود. هر بار که آنجا رفتم، تجربه فوق‌العاده‌ای داشتم.
اما پیتون: بزرگ‌ترین اشتباه‌تان در لیگ برتر چه بود؟
اسکات درباره اشتباهش در بازی لسترسیتی و استون ویلا گفت:
تقریباً بلافاصله بعد از سوت‌زدن فهمیدم تصمیم خیلی بدی گرفته‌ام. در بازی لسترسیتی و استون ویلا در آوریل ۲۰۲۳ پنالتی اعلام کردم، درحالی‌که باید ضربه آزاد دفاعی می‌گرفتم.
نمی‌توانستم بفهمم چطور چنین اشتباهی کرده‌ام. انگار فقط در ذهنم این بود که مدافع، مهاجم را خطا کرده است؛ بازیکن لسترسیتی اولی واتکینز را در محوطه جریمه استون ویلا خطا کرده بود. به شکلی کاملاً غیرقابل‌دفاع در سمت اشتباه زمین قرار گرفتم.
وقتی به نقطه پنالتی اشاره کردم و واکنش بازیکنان را دیدم، با خودم گفتم: بله، فکر کنم این یکی را اشتباه گرفته‌ام. خدا را شکر که کمک‌داور ویدیویی بود و تصمیم اصلاح شد. قبل از آن، باید چنین اشتباهی را با خودت حمل می‌کردی و این کابوس بود.
اما پیتون: درباره سوت‌هایتان؛ چند سوت داشتید و آیا در خانه تمرین می‌کردید؟
اسکات درباره سوت‌هایی که نگه داشته و عادتش در خانه توضیح داد:
دو سوت داشتم که مدت خیلی زیادی نگه‌شان داشتم و هیچ‌وقت عوضشان نکردم. خودمان سوت می‌خریم و فکر می‌کنم بیشتر داورها از چند برند مشابه استفاده می‌کنند. می‌توانی سوت را دور انگشت‌ها یا دور مچت بیندازی. من هر دو کار را می‌کردم، چون خیلی می‌ترسیدم سوت بیفتد. یک بار در بورنموث، وقتی داشتم دیوار دفاعی را می‌چیدم، سوت از دستم افتاد و مجبور شدم روی زمین دنبالش بگردم. صحنه خنده‌داری بود.
تیم اسپیرز: هنوز هر دو سوت را دارید و در خانه سوت نمی‌زنید؟
اسکات درباره سوت‌هایش و تمرین در خانه پاسخ داد:
هنوز هر دو را دارم، اما جای خاصی نگذاشته‌ام.
نه، در خانه سوت نمی‌زنم. فکر می‌کنم بعضی کمک‌داورها بیش از حد به تکنیک پرچمشان علاقه دارند و شاید آن را تمرین می‌کنند. شاید باید یکی از آنها را بیاوریم و ببینیم این حرف چقدر درست است؛ اصلاً تعجب نمی‌کنم. اما نه، در خانه سوت نمی‌زنم.
