طرفداری | مائوریسیو پوچتینو در منچستریونایتد با آزمونی فراتر از انتخاب آرایش تاکتیکی روبه‌رو است: آیا ترکیب فعلی توان اجرای پرس شدید و دویدن مداوم را دارد؟ به گزارش گل، مرور تجربه‌های او در ساوتهمپتون، تاتنهام، پاری‌سن‌ژرمن، چلسی و تیم ملی آمریکا نشان می‌دهد پوچتینو سبک خود را با بازیکنان در دسترس تطبیق می‌دهد.
ساوتهمپتون؛ شکل‌گیری هویت پوچتینو
پوچتینو در ساوتهمپتون جانشین نایجل ادکینز شد. او ساختار کلی تیم را حفظ کرد، اما سبک بازی را به‌کلی تغییر داد. آرایش اصلی‌اش ۴-۲-۳-۱ بود و پرس از جلو جایگاه ویژه‌ای داشت؛ بازپس‌گیری توپ هم به سلاحی برای حمله تبدیل شد.
هدف فقط بستن فضاهای جلوی حریف نبود. پوچتینو می‌خواست بازیکنان رقیب را نزدیک دروازه خودشان به اشتباه بیندازد و تیمش بلافاصله از آن استفاده کند. او در بازار نقل‌وانتقالات به دنبال دگرگونی گسترده نرفت و بازیکنانی مثل دژان لوورن و ویکتور وانیاما را جذب کرد؛ تمرکز اصلی‌اش اما پرورش نفرات موجود بود.
آدام لالانا، مورگان اشنایدرلین، جی رودریگز، لوک شاو و ناتانیل کلاین زیر نظر او پیشرفت کردند. تجربه ساوتهمپتون نشان داد پوچتینو می‌تواند از داشته‌های تیم ارزش بسازد، به‌جای آنکه برای حل مشکلات منتظر خریدهای بزرگ بماند.
قاعده اول؛ ستاره‌ها هم باید پرس کنند
تغییر در ساوتهمپتون فقط فنی نبود و ذهنیت کل گروه را هم دربرمی‌گرفت. پوچتینو می‌دانست پرس پیشرفته به تعهد جمعی نیاز دارد و اگر بازیکنی از قواعد تیم مستثنا شود، کل سیستم آسیب می‌بیند. لالانا بعدها از دوره حضورش در این تیم گفت که پیش از آمدن پوچتینو آزادی بیشتری در جناح چپ یا نقش بازی‌ساز داشت.
با شروع کار پوچتینو، همه باید می‌دویدند، کار می‌کردند و پرس می‌کردند؛ جایگاه بازیکن امتیاز ویژه‌ای به او نمی‌داد. این رویکرد در منچستریونایتد هم اهمیت پیدا می‌کند؛ به‌ویژه برای مهره‌های تأثیرگذاری که به آزادی هجومی گسترده عادت دارند، از جمله برونو فرناندز. شبکه اسکای اسپورت نیز بر تعهد تاکتیکی همه بازیکنان، از چهره‌های اصلی تا آخرین نفر ترکیب، تأکید کرده است.
تاتنهام؛ سرعت، پرس و موفقیت در رقابت‌های بزرگ
در تاتنهام، ایده‌های پوچتینو پخته‌تر شدند. او تیمی پرتحرک و سریع ساخت که با شدت توپ را پس می‌گرفت و با پاس‌های عمقی و سریع به حمله می‌رفت. آرایش ۴-۲-۳-۱ انتخاب اصلی‌اش ماند، اما بازیکنان آزادی بیشتری برای جابه‌جایی و تعویض پست داشتند و مدافعان کناری با سرعت‌شان عرض حمله را تأمین می‌کردند.
دله آلی، کریستین اریکسن و سون هیونگ مین در اطراف هری کین به جلو می‌رفتند. یکی از هافبک‌ها، اغلب اریک دایر، هنگام مالکیت توپ به خط دفاع اضافه می‌شد تا تیم در ساخت بازی به آرایش سه‌مدافعه برسد. قدرت تاتنهام فقط در نظم دفاعی نبود؛ این تیم سریع از دفاع به حمله می‌رسید و پیش از شکل‌گیری بازی حریف، فشار را آغاز می‌کرد.
تاتنهام به فینال لیگ قهرمانان اروپا رسید و سه فصل پیاپی در جمع سه تیم برتر لیگ برتر قرار گرفت. با این حال، افت توان بدنی بازیکنان و کمبود جانشینانی در همان سطح، کم‌کم از پویایی تیم کاست. حفظ آن شدت بازی دشوارتر شد و دوره پنج‌ساله پوچتینو در نوامبر ۲۰۱۹، همزمان با افت نتایج و فرسایش نقاط قوت تیم، به پایان رسید.
این تجربه برای منچستریونایتد هشداری روشن دارد: اشتیاق و پرس به‌تنهایی برای دوام در طول فصل کافی نیست. تیم به عمق مناسب، تقسیم سنجیده فشار بدنی و امکان چرخش بازیکنان نیاز دارد؛ وگرنه حفظ ریتم در تمام فصل دشوار می‌شود و تیم فقط در مقاطع کوتاه به سطح بالایی می‌رسد.
پاری‌سن‌ژرمن؛ سازگارشدن با ستاره‌ها
پاری‌سن‌ژرمن چالشی متفاوت پیش روی پوچتینو گذاشت. او هدایت تیمی با لیونل مسی، نیمار و کیلیان امباپه را برعهده گرفت و ناچار شد در برخی اصولش بازنگری کند. پرس مداوم از تمام بازیکنان ممکن بود با ویژگی‌های ستاره‌های هجومی تیم و میزان کار بدنی مورد انتظار از آنها سازگار نباشد.
پوچتینو در پاری‌سن‌ژرمن بیشتر به آرایش ۴-۳-۳ تکیه کرد و از توان هجومی اشرف حکیمی و نونو مندس در دفاع کناری بهره برد. با این حال، نتوانست پروژه پاریسی را به همان تصویری نزدیک کند که پیش‌تر در انگلیس از تیم‌هایش ساخته بود. آن تجربه نشان داد او ایده‌هایش را بی‌توجه به شرایط تحمیل نمی‌کند و با نفرات موجود تطبیق می‌دهد.
چلسی؛ درخشش پالمر و مشکل دوندگی تیم
پوچتینو در سال ۲۰۲۳ با هدایت چلسی به لیگ برتر برگشت. تیم او در بعضی بازی‌ها با آرایش ۳-۴-۲-۱ شروع کرد، اما بعد به ۴-۲-۳-۱ بازگشت؛ سیستمی که انتخاب همیشگی‌اش بود. کول پالمر در آن فصل استثنایی در لیگ ۲۲ گل زد و ۱۱ پاس گل داد؛ آماری که توانایی پوچتینو در فراهم‌کردن فضا برای بازیکنان خلاق را نشان می‌داد.
با وجود درخشش پالمر، پروژه چلسی در سطح تیمی به انتظارها نرسید. پوچتینو نتوانست ذهنیت موردنظرش را جا بیندازد و علناً از کمبود تعهد و تلاش جمعی انتقاد کرد. او در ماه آوریل، در تنها فصل حضورش، بر ضرورت مطالبه بیشتر هر بازیکن از خودش و هم‌تیمی‌هایش تأکید کرد.
آمار دوندگی هم بخشی از مشکل را نشان می‌داد. تاتنهام پوچتینو از تیم‌های دونده لیگ بود، اما چلسی در فصل ۲۰۲۴-۲۰۲۳ سومین تیم از پایین لیگ برتر از نظر مجموع مسافت طی‌شده شد. مسئله کمبود ایده نبود؛ دشواری در تبدیل آن ایده‌ها به رفتاری جمعی و مداوم بود.
تیم ملی آمریکا؛ انعطاف در آرایش و بازگشت به پرس
پوچتینو در تیم ملی آمریکا نیز سبک خود را گسترش داد و با توجه به تفاوت ویژگی‌های بازیکنان و فرصت محدود برای تمرین، انعطاف بیشتری نشان داد. او میان دفاع سه‌نفره و چهارنفره جابه‌جا شد، در جام جهانی بیشتر از آرایش ۴-۳-۳ استفاده کرد و به مهاجمان اجازه داد پست‌هایشان را عوض کنند و از جایگاه‌های سنتی فاصله بگیرند.
او پرس از جلو را کنار نگذاشت، بلکه آن را به شکلی منظم و جمعی به کار گرفت تا تیم هنگام ازدست‌دادن توپ مثل یک بلوک هماهنگ حرکت کند. آمریکا به‌طور میانگین در هر مسابقه هشت بار در مناطق حریف توپ را پس گرفت؛ یکی از بالاترین نرخ‌ها در آن تورنمنت. این تیم از پاراگوئه، استرالیا و بوسنی و هرزگوین گذشت و سپس برابر بلژیک حذف شد.
این دوره نشان داد پوچتینو دیگر به یک آرایش ثابت نمی‌چسبد و جزئیات تاکتیکی را با حریف و بازیکنانش تنظیم می‌کند. همین انعطاف در منچستریونایتد هم اهمیت دارد؛ او نمی‌تواند تیم فعلی را نسخه‌ای از تاتنهام سال‌های گذشته بداند.
رقابت برای جاگرفتن در پروژه منچستریونایتد
در آغاز کار پوچتینو، انتظار نمی‌رود منچستریونایتد فوراً زیرورو شود؛ مایکل کریک هم از آرایش ۴-۲-۳-۱ استفاده می‌کرد. بنابراین مربی جدید می‌تواند از پایه‌ای آشنا شروع کند، هرچند بعضی پست‌ها احتمالاً با توجه به نیازهای سبک او رقابت تازه‌ای خواهند داشت.
در خط دفاع، سرعت لنی یورو و توانایی‌اش در پوشش فضای پشت خط جلوآمده ممکن است تعیین‌کننده باشد. ویژگی‌های بدنی پاتریک دورگو هم شاید در پست دفاع کناری به او برتری بدهد و رقابتی با لوک شاو شکل دهد. در میانه میدان، کارلوس بالبا به‌دلیل توان بدنی و ظرفیتش برای پس‌گرفتن توپ، گزینه‌ای برای نقشی محوری به نظر می‌رسد.
برونو فرناندز به‌خاطر توانایی خلق موقعیت و حرکت بین خطوط، یکی از کلیدهای پروژه خواهد بود. پرسش اصلی این است که او تا چه اندازه می‌تواند بدون توپ وظایف بیشتری انجام دهد و از نقش بازی‌ساز جلو بکشد تا به مهاجم کمک کند؛ نقشی که دله آلی در بهترین دوره‌های تاتنهام پوچتینو برعهده داشت.
آزمون اصلی؛ توان بدنی و شدت پرس
بزرگ‌ترین مانع پیش روی پوچتینو شاید تاکتیکی نباشد، بلکه به آمادگی بدنی مربوط شود. منچستریونایتد در زمان نگارش مقاله از نظر مسافت طی‌شده در لیگ برتر رتبه نوزدهم را داشت؛ آماری که پرسش‌هایی درباره توان بازیکنان برای اجرای پرس شدید موردنظر مربی ایجاد می‌کند.
میانگین سنی بالای ترکیب اصلی هم کاملاً با پروژه‌ای مبتنی بر انرژی و حرکت مداوم سازگار نیست. پوچتینو سابقه فرصت‌دادن و پرورش استعدادهای جوان را دارد و شیا لیسی شاید بتواند نیروی تازه‌ای به تیم بدهد. اما تکیه بر جوان‌ها به‌تنهایی کافی نیست و باید با پیشرفت بدنی و تاکتیکی بقیه بازیکنان همراه شود.
پوچتینو ممکن است در مالکیت توپ به دنبال انتقال‌های سریع‌تر و پاس‌های مستقیم‌تر باشد؛ ویژگی‌هایی که در تیم‌های تاتنهام و چلسی او هم دیده می‌شد. با این حال، چالش اصلی همچنان بازپس‌گیری توپ و اجرای پرس منظم است. موفقیت او به بازسازی نسخه‌ای تازه از ایده‌های گذشته، متناسب با واقعیت منچستریونایتد و برای بازگرداندن روح رقابتی تیم، بستگی دارد.
پوچتینو در جمع‌بندی درباره مرحله پیش روی خود گفت:
اگر تغییر نکنی، می‌میری.
