طرفداری | منچسترسیتی پس از سه شکست پیاپی در لیگ برتر، در ۱۰ بازی ۲۰ گل دریافت کرده و سه ضعف دفاعی‌اش بیش از پیش به چشم می‌آید. این تیم با وجود هفت پیروزی متوالی در آغاز فصل ۲۷-۲۰۲۶، اکنون شش امتیاز از آرسنال صدرنشین عقب است. لیام تارم در تحلیلی برای اتلتیک، مشکلات تاکتیکی و فردی تیم انزو مارسکا را بررسی کرده است.
این افت برای سیتی یادآور دوره‌ای تلخ است. شکست برابر تاتنهام در لیگ کاپ و بورنموث در لیگ برتر، در اکتبر ۲۰۲۴، پیش‌درآمد ۱۲ بازی دشوار شد: ۹ شکست، سه تساوی و فقط یک پیروزی در همه رقابت‌ها. مارسکا برای جلوگیری از تکرار آن روند، باید مشکلات آشکار خط دفاعی تیمش را برطرف کند.
سیتی در هفت بازی نخست چهار کلین‌شیت داشت و پنج گل خورد؛ آماری که شکست ۳-۰ برابر آرسنال در کامیونیتی شیلد را هم شامل می‌شود. اما در ۱۰ بازی بعدی ۲۰ گل دریافت کرد و تنها برابر نوریچ، تیم حاضر در چمپیونشیپ، در لیگ کاپ دروازه‌اش را بسته نگه داشت. این بدترین دوره دفاعی تیم از اوایل ۲۰۲۵ است؛ زمانی که سیتی از پاری‌سن‌ژرمن و آرسنال شکست‌های سنگینی خورد و برابر رئال مادرید از لیگ قهرمانان حذف شد.
مارسکا در نشست خبری پس از شکست ۳-۱ برابر ناتینگهام فارست، درباره تفاوت آن مسابقه با باخت‌های برایتون و استون‌ویلا گفت:
از نظر موقعیت‌ها، مالکیت توپ، شوت‌ها و لمس توپ در محوطه جریمه، همه با هم فرق دارند.
او درباره کاری که تیمش باید انجام دهد نیز گفت:
باید بهتر عمل کنیم و تلاش کنیم بفهمیم چطور می‌توانیم از این جور بازی‌ها جلوگیری کنیم.
ضدحمله‌ها و عدم توازن خط میانی
آسیب‌پذیری در برابر ضدحمله، یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی است که مارسکا از دوران پپ گواردیولا به ارث برده است. این خطر تا حدی بهای بازی با مالکیت بالاست، اما سیتی در دو فصل پایانی گواردیولا در دفاع از انتقال سریع توپ به حریف ضعیف‌تر شد. فصل قبل، این تیم با ۳۹ شوت، بیش از هر تیم دیگری در لیگ از ضدحمله موقعیت داد؛ در فصل جاری هم در همه رقابت‌ها ۱۹ شوت و چهار گل از این راه دریافت کرده است؛ بدترین آمار میان تیم‌های لیگ برتری.
ناتینگهام فارست از همین نقطه ضربه زد و گل‌های دوم و سومش را در ضدحمله، با ضربه نهایی لیام دلاپ، بازیکن سابق آکادمی سیتی، به ثمر رساند. ساختار ۳-۱-۶ مارسکا هم اغلب باعث می‌شود بازیکنان زیادی جلوتر از توپ باشند و تنها هافبک عقب‌مانده تیم در میانه میدان تنها بماند. مارسکا درباره شکل‌گیری این موقعیت‌ها گفت:
وقتی توپ را از دست می‌دهید و در نبردها پیروز نمی‌شوید، حریف ضدحمله می‌زند.
برابر آر‌بی لایپزیگ، نیکو اورایلی از دفاع چپ به مرکز رفت تا در کنار رایان چرکی و انزو فرناندز به خط میانی اضافه شود. ارلینگ هالند توپ را از دست داد و لایپزیگ با سه پاس و در ۹ ثانیه به شوتی در چارچوب رسید. سیتی در آن ضدحمله پنج‌به‌چهار، مدافع راست لایپزیگ، ریدله باکو، را بدون یار گذاشت.
در برد خارج از خانه برابر لیورپول هم سیتی با دو مدافع عقب بازی کرد و انزو فرناندز محور خط میانی بود. الیوت اندرسون به کناره رفت و دو مدافع کناری، ماتئوس نونش و اورایلی، به مرکز متمایل شدند. سیتی در تله میانه میدان توپ را از دست داد و بردلی بارکولا با پاسی عمقی، لوئیس کوماس را صاحب موقعیت کرد.
چیدمان دو مدافع کناریِ متمایل به مرکز برابر برایتون در لیگ کاپ هم جواب نداد. آیوب بوادی میان مدافعان میانی قرار گرفت و ماتئو کواچیچ پشت چهار بازیکن جلوتر از توپ تنها ماند. مایکل اسفوروبودا پاس بوادی به چرکی را خواند و توپ را گرفت؛ پس از درگیری در میانه میدان، برایتون در موقعیت سه‌به‌سه قرار گرفت، اما یاسین ایاری نتوانست جرونیمو رویی را با ضربه چیپ مغلوب کند.
در برد خانگی ۱-۰ برابر کاونتری در هفته سوم نیز سیتی با یک هافبک عقب‌تر و سه بازیکن جلوتر، مقابل بلوک میانی ۵-۴-۱ بازی کرد. تایوو آوونیی با نزدیک شدن به اندرسون، راه دریافت توپ را بست و بعد از پاس عرضی آنتوان سمنیو به توپ رسید. او از خط دفاع سیتی گذشت، اما ضربه‌اش به بیرون رفت؛ مدافعان سیتی در آن صحنه هم برای فشار آوردن به صاحب توپ دیر واکنش نشان دادند.
الیور گلاسنر در اوایل ۲۰۲۵، درباره تاکتیک‌های چلسیِ مارسکا گفت:
فکر نمی‌کنم غافلگیرمان کنند و فکر نمی‌کنم انعطاف‌پذیر باشند.
گلاسنر درباره آرایش هجومی و فضای باقی‌مانده برای حریفان نیز افزود:
آن‌ها با ساختار ۳-۲-۵ یا ۳-۱-۶ بازی می‌کنند. وقتی شش بازیکن، و گاهی هفت بازیکن، در حمله باشند، برای حریف فرصت ضدحمله ایجاد می‌شود. چالش این است که بازیکنان هجومی‌شان را مهار کنید، از فضا استفاده کنید، از اشتباه‌هایشان بهره ببرید و گل بزنید.
سیتی از تیم‌های دیگر لیگ برتر بازتر بازی می‌کند و مارسکا هم به انعطاف تاکتیکی چندان تمایل ندارد. در لیگی که قدرت بدنی و پرس اهمیت زیادی دارد، بیشتر تیم‌ها بازی مستقیم‌تری را به کار گرفته‌اند یا دست‌کم در شروع حمله تنوع می‌دهند. فقط فولام و تاتنهام، با شروع‌های پرفرازونشیب‌شان در فصل، از نظر پاس‌کاری صبورانه به سیتی نزدیک شده‌اند.
ترکیب نفرات هم مسئله‌ساز است. سیتی در تابستان برای انزو فرناندز و اندرسون روی‌هم ۲۷۰ میلیون یورو هزینه کرد و این موضوع مارسکا را برای جا دادن هر دو در ترکیب اصلی تحت فشار گذاشته است. فرناندز در یک‌سوم پایانی بهترین است و اندرسون هافبکی باکس‌تو‌باکس و پاسور است؛ اما هیچ‌یک در کار دفاعی برجسته نیستند.
سیتی در نیمه نخست بازی لیگ قهرمانان برابر پاری‌سن‌ژرمن تا دقیقه ۳۲ با نتیجه ۳-۰ عقب افتاده بود؛ فرناندز و اندرسون پشت سر چرکی بازی می‌کردند. با ورود بوادیِ فیزیکی‌تر به جای چرکی در نیمه دوم، عملکرد سیتی به‌وضوح بهتر شد. بوادی در ۴۵ دقیقه هشت توپ گرفت؛ بیشتر از اندرسون با هفت و فرناندز با سه توپ در کل مسابقه.
شروع‌های کند و اشتباه‌های دفاعی
سیتی در هر سه شکست لیگ برتری‌اش پیش از دقیقه ۱۵ عقب افتاد و اشتباه‌های فردی هزینه زیادی برایش داشته‌اند. یوشکو گواردیول که از دفاع چپ به مرکز رفته بود، پیش از گل نخست فارست توپ را از دست داد. مارک گهی هم هنگام بازی‌سازی با یک کنترل بد، گل نخست نیکلاس جکسون برای استون‌ویلا را به حریف هدیه کرد.
برایتون در ورزشگاه اتحاد هم با گل یاسین ایاری پیش افتاد؛ مدافع راست سیتی، ماتئوس نونش، نتوانست یک ارسال زمینی را دور کند و ایاری بدون یارگیری گل زد. حتی در بردهای خانگی برابر ایپسویچ و ساندرلند، سیتی حداکثر پنج دقیقه پس از گل‌زنی خودش دروازه‌اش را بازشده دید.
آمار موقعیت‌های مورد انتظار حریفان سیتی از اوایل فصل نگران‌کننده بود؛ حتی زمانی که تیم امتیاز کامل می‌گرفت. این شاخص به اندازه پایان فصل قبل بد است؛ دوره‌ای که سیتی فقط نیمی از ۱۰ بازی پایانی‌اش را برد و فشار پایانی‌اش برای قهرمانی فروکش کرد.
چرخش‌های مارسکا در خط دفاع هم به این وضعیت دامن زده است. او در لیگ برتر پنج ترکیب متفاوت برای خط دفاع چهار نفره انتخاب کرده و هنوز دو بازی پیاپی با ترکیب ثابت به میدان نرفته است. روبن دیاس و گهی زوج اصلی دفاع میانی‌اند، اما مدافعان کناری بارها جابه‌جا شده‌اند.
افت عملکرد جان‌لوئیجی دوناروما در مهار شوت‌ها عامل دیگری است. فصل قبل، او با نرخ مهار ۷۳ درصدی بهترین دروازه‌بان شماره یک لیگ برتر بود و طبق محاسبه اپتا، ۵٫۶۶ گل بیشتر از یک دروازه‌بان متوسط نجات داد؛ تنها سنه لامنس از منچستریونایتد با ۶٫۴۹ گل آمار بهتری داشت. اما این فصل دوناروما از میانگین پایین‌تر عمل کرده و بارها اجازه داده شوت‌ها از او عبور کنند.
گل دوم جکسون برای استون‌ویلا از شوت‌هایی بود که دوناروما باید مهار می‌کرد. او در گل باکوی لایپزیگ از زاویه و جای‌گیری هم غافلگیر شد. دزیره دوئه، هم‌تیمی سابقش در پاری‌سن‌ژرمن، از کندی حرکت پاهای او استفاده کرد و از زاویه نزدیک گل زد. ضعف دوناروما روی خط دروازه در گل‌به‌خودی‌اش برابر کریستال پالاس هم دیده شد؛ ضربه آزاد یرمی پینو به زیر تیر خورد و پس از برخورد با پشت او وارد دروازه شد.
پرس ناکارآمد و خط دفاعی جلوآمده
سیتیِ مارسکا با تیمی که در فصل‌های ۲۳-۲۰۲۲ و ۲۴-۲۰۲۳ پرس بسیار مؤثری داشت فاصله گرفته است. آن تیم‌ها در بازپس‌گیری توپ در یک‌سوم پایانی زمین صدرنشین بودند؛ سیتی در فصل جاری در این شاخص به رتبه هشتم سقوط کرده است. ضعف ویژگی‌های دفاعی هافبک‌ها در موقعیت‌هایی که حریف از پرس عبور می‌کند، بیشتر خودش را نشان می‌دهد.
ساندرلند برابر پرس سیتی توپ را بلند فرستاد، چون گزینه‌های پاس در میانه میدان یارگیری شده بودند. دیاس در نبرد هوایی با برایان بروبی شکست خورد و چون گواردیول برای یارگیری مدافع راست ساندرلند جلو رفته بود، فضای لازم برای پاس‌کاری و حرکت رو به جلو باز شد. نوآ سادیکی توپ را برای انزو لو فی فرستاد؛ او پشت اندرسون فرار کرد و ساندرلند با یک پاس رو به عقب موقعیت ساخت، اما نیلسون آنگولو ضربه‌اش را بیرون زد.
استون‌ویلا برای گل پیروزی‌بخش، به شکل دیگری پرس سیتی را شکست. در ابتدا پرس هماهنگ بود؛ اما پائو تورس با حرکت به داخل از فیل فودن گذشت و فضای زمین باز شد. فرناندز مسیر پاس به بوباکار کامارا را پیش‌بینی کرد و راه پاس از لیندلوف به جکسون باز ماند. جکسون فرصت چرخیدن و فرستادن توپ برای ابراهیم امبایه را پیدا کرد، چون خوسانوف دیر واکنش نشان داد.
خط دفاع سیتی برگشت، اما فرناندز برای ساختن برتری دونفره کنار گواردیول حرکت کرد، به‌جای آنکه مسیر ارسال را ببندد. جکسون هم با ضربه اول توپ را از دوناروما عبور داد. در این فصل، پاری‌سن‌ژرمن و پورتو در لیگ قهرمانان و بورنموث در لیگ برتر نیز با حرکت از میان پرس یا عبور از آن به سیتی گل زده‌اند.
خط دفاعی جلوآمده سیتی هم هدف حریفان قرار گرفته است. در گل تساوی ایپسویچ در ورزشگاه اتحاد، جِرمی دوکو با قوس حرکتش به سمت دارا اوشی پرس کرد، اما ایپسویچ که با سه مدافع بازی می‌کرد، توپ را از اوشی به فلورنتینو لوئیس رساند. لوئیس با یک ضرب توپ را برای عبدول واتارا فرستاد. اورایلی دیر پرس کرد و واتارا با پاسی عمقی، دایزن مائدا را پشت گهی صاحب توپ کرد؛ مائدا در نبرد بدنی برنده شد و دوناروما را شکست داد.
خط دفاع سیتی تا جای ممکن از عقب‌نشینی به محوطه جریمه پرهیز می‌کند. ساندرلند با عبور از همین خط، هت‌تریک بروبی را ساخت و این رویکرد نزدیک بود پیروزی در دربی منچستر را هم از سیتی بگیرد. برایان امبومو در وقت‌های تلف‌شده نیمه دوم فرصت چرخیدن و شوت‌زنی پیدا کرد، اما دوناروما ضربه پای راستش را مهار کرد.
سیتی در فصل جاری بدترین تیم لیگ از نظر سهم شوت‌های حریفان است که بلوکه می‌کند؛ فقط ۲۰٫۸ درصد. برنامه دفاعی تیم، محدود کردن شوت‌ها و گرفتار کردن حریف در آفساید است، اما این روش به اندازه کافی جواب نداده است. مشکلات هم ساده حل نمی‌شوند: با وجود قدرت هجومی ارلینگ هالند و چرکی، توانایی سیتی برای بهتر کردن دفاعش مسیر فصل را تعیین می‌کند.
