طرح جنجالی فیفا برای فروش حقوق تجاری جام جهانی/ یوفا شاکی شد؛ روح فوتبال را نفروشید!

فیفا به‌طور رسمی اعلام کرده که قصد دارد بخشی از حقوق تجاری رقابت‌های خود، از جمله جام جهانی مردان، جام جهانی زنان و جام جهانی باشگاه‌ها را به سرمایه‌گذاران خصوصی واگذار کند؛ تصمیمی جنجالی که بلافاصله با واکنش تند یوفا، باشگاه‌های مطرح اروپا و برخی چهره‌های سیاسی همراه شد.

یوفا در بیانیه‌ای شدیداللحن، فیفا را به «تلاش برای فروش روح فوتبال» متهم کرد و گفته می‌شود در حال بررسی اقدامات حقوقی علیه این طرح است. همچنین منابع نزدیک به چندین باشگاه بزرگ اروپایی نیز در گفت‌وگوهای غیررسمی، انتقادهای شدیدی نسبت به این پیشنهاد مطرح کرده‌اند. اندی برنهام، نخست‌وزیر جدید بریتانیا، نیز این اقدام را محکوم کرده است.

فیفا تأیید کرده که با بانک آمریکایی JP Morgan برای تأسیس نهادی جدید با عنوان FIFA Forward Enterprise (FFE) همکاری می‌کند. این شرکت قرار است با فروش بخش قابل‌توجهی از حقوق تجاری جام جهانی مردان، جام جهانی زنان و جام جهانی باشگاه‌ها به سرمایه‌گذاران، صدها میلیون دلار سرمایه جذب کند. فیفا اعلام کرده است که این طرح بیش از ۱۰ میلیارد دلار درآمد اضافی ایجاد خواهد کرد و این مبلغ میان ۲۱۱ فدراسیون عضو این نهاد توزیع خواهد شد.

شرکت سرمایه‌گذاری Thrive Capital که توسط جاشوا کوشنر، برادر جرد کوشنر (داماد دونالد ترامپ) تأسیس شده است، هدایت روند جذب سرمایه‌گذاران را بر عهده دارد.

جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، درباره این طرح گفت: «بخش تجاری فوتبال به‌عنوان یک کسب‌وکار متمرکز و تخصصی فعالیت خواهد کرد و ارزش آن به شکلی بهتر و گسترده‌تر در سراسر جهان توزیع می‌شود.»

اجرایی شدن این طرح نیازمند تأیید اکثریت فدراسیون‌های عضو فیفاست، اما این نهاد در پاسخ به پرسشی درباره زمان برگزاری رأی‌گیری، از ارائه توضیح خودداری کرد.

منابع متعدد آگاه از جزئیات این طرح اعلام کرده‌اند که فیفا ارزش این شرکت تجاری جدید را حدود ۲۰ میلیارد دلار برآورد کرده است. اینفانتینو پس از افزایش چشمگیر محبوبیت جهانی فوتبال، به‌ویژه بعد از جام جهانی تابستان امسال در آمریکا، کانادا و مکزیک، به دنبال بهره‌برداری هرچه بیشتر از ظرفیت اقتصادی این ورزش است.

روزنامه گاردین پیش‌تر فاش کرده بود که درآمد فیفا از جام جهانی ۲۰۲۶ از ۱۵ میلیارد دلار فراتر خواهد رفت؛ رقمی که به‌مراتب بیشتر از برآورد اولیه ۱۳ میلیارد دلاری است. به نظر می‌رسد همین رشد قابل‌توجه درآمدها، اینفانتینو را به دنبال کردن منابع مالی جدید و جاه‌طلبانه‌تر تشویق کرده است.

اعلام این طرح با واکنش فوری یوفا روبه‌رو شد. روابط میان دو نهاد قدرتمند فوتبال جهان در پایین‌ترین سطح خود قرار دارد و یوفا معتقد است فیفا در جریان جام جهانی اخیر نیز با دخالت در لغو کارت قرمز فالورین بالوگان، مهاجم تیم ملی آمریکا، پس از درخواست دونالد ترامپ از اینفانتینو، به اعتبار و سلامت رقابت‌های جام جهانی لطمه زده است.

یوفا در بیانیه خود نوشت: «این اقدام از خط قرمزی عبور می‌کند که نهادهای حاکم بر فوتبال هرگز نباید از آن عبور کنند. یوفا این موضوع را بسیار جدی تلقی می‌کند و همه فدراسیون‌های ملی، لیگ‌ها، باشگاه‌ها، بازیکنان، هواداران، دولت‌ها و هر کسی که آینده فوتبال برایش اهمیت دارد نیز باید آن را جدی بگیرد. روح فوتبال و نظام حکمرانی آن دارایی‌هایی نیستند که بتوان آن‌ها را معامله کرد؛ به‌ویژه زمانی که هیچ شفافیتی درباره کسانی که از این معامله سود خواهند برد وجود ندارد. هیچ‌یک از ما مالک فوتبال نیستیم و فوتبال چیزی نیست که فیفا حق فروش آن را داشته باشد.»

اندی برنهام، که از هواداران باشگاه اورتون نیز هست، در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «فوتبال متعلق به سرمایه‌گذاران نیست؛ متعلق به مردمی است که هفته به هفته، در سرما و گرما، باران و آفتاب، سکوها را پر می‌کنند و کنار زمین می‌ایستند. جام جهانی یک محصول تجاری نیست؛ بزرگ‌ترین رقابت ورزشی جهان است و هرگز متعلق به کسی نبوده که آن را بفروشد. هر اسمی که روی این معامله بگذارید، وقتی بخشی از آن را واگذار کنید، در واقع فوتبال را فروخته‌اید.»

اینفانتینو تا پیش از انتشار نخستین گزارش‌ها در روزنامه‌های تایمز و فایننشال تایمز موفق شده بود این پروژه را محرمانه نگه دارد. گفته می‌شود حتی اعضای شورای فیفا نیز از اعلام این تصمیم غافلگیر شده‌اند، زیرا در روند تصمیم‌گیری درباره آن عملاً کنار گذاشته شده بودند.

بیشتر بخوانید: جنگ رئیس فیفا با منتقدان جام جهانی؛ در نفرت غرق شده‌اید/ کمی مدیتیشن کنید یا فوتبال ببینید!

این دومین بار است که اینفانتینو برای جذب سرمایه‌گذاران خصوصی به سراغ بازار سرمایه می‌رود. او در سال ۲۰۱۸ نیز به توافق اولیه‌ای با بانک ژاپنی SoftBank برای تأمین ۲۵ میلیارد دلار سرمایه جهت توسعه جام جهانی باشگاه‌ها و راه‌اندازی لیگ جهانی ملت‌ها دست یافته بود، اما به دلیل مخالفت شدید اروپا نتوانست حمایت کافی را جلب کند.

اکنون نیز یوفا و باشگاه‌های اروپایی بار دیگر در مخالفت با طرح جدید متحد شده‌اند، هرچند اینفانتینو احتمالاً با اتکا به حمایت سایر فدراسیون‌ها، از مخالفت اروپا عبور خواهد کرد.

فیفا در بیانیه خود اعلام کرد که تأسیس شرکت جدید این امکان را فراهم می‌کند تا کمک مالی سالانه به هر یک از ۲۱۱ فدراسیون عضو از ۸ میلیون دلار به ۲۰ میلیون دلار افزایش یابد؛ رقمی که برای بخش بزرگی از اعضای فیفا، افزایش قابل‌توجهی محسوب می‌شود.

فیفا همچنین تأکید کرد که همچنان مسئولیت اداره فوتبال جهان و تعیین تقویم مسابقات ملی را در اختیار خواهد داشت، اما در عمل ورود سرمایه‌گذاران خصوصی به ساختار حقوق تجاری این نهاد، تصمیم‌گیران را در معرض فشارهای قابل‌توجه بیرونی قرار خواهد داد.

منتقدان هشدار می‌دهند سرمایه‌گذاران خارجی ممکن است در آینده نفوذ گسترده‌ای بر تصمیمات کلیدی فوتبال پیدا کنند؛ از جمله افزایش دفعات برگزاری جام جهانی یا محدود کردن میزبانی این رقابت‌ها به بازارهای پردرآمدی مانند ایالات متحده.

فیفا در پاسخ به این نگرانی‌ها اعلام کرد: «سرمایه‌گذاران بلندمدتی را با دقت انتخاب خواهیم کرد که تنها سهام اقلیت و بدون حق کنترل در FFE را خریداری خواهند کرد و تمام منافع خالص این شرکت دوباره در فوتبال سراسر جهان سرمایه‌گذاری خواهد شد.»

با وجود تمام این جنجال‌ها، انتظار می‌رود جانی اینفانتینو سال آینده بدون رقیب برای یک دوره دیگر به ریاست فیفا انتخاب شود. با این حال، بر اساس اساسنامه فیفا، او پس از سه دوره کامل ریاست باید در سال ۲۰۳۱ از این سمت کنار برود.

با این وجود، روزنامه تایمز گزارش داده است که اینفانتینو در نظر دارد پس از پایان دوران ریاست خود، ریاست شرکت تجاری جدید را بر عهده بگیرد؛ سمتی که می‌تواند ده‌ها میلیون دلار درآمد برای او به همراه داشته باشد.

همچنین بخوانید: احضار اینفانتینو به کنگره آمریکا؛ تحقیق درباره رابطه رئیس فیفا با ترامپ