نیکزاد: مجلس «طرح مدیریت تنگه هرمز» را به قانون تبدیل خواهد کرد

خبرگزاری مهر،گروه سیاست؛ در شرایطی که طی ماه‌های اخیر و به دلیل ملاحظات امنیتی، جلسات علنی مجلس شورای اسلامی برگزار نشد، اما فعالیت‌های نظارتی قوه مقننه متوقف نشد و نمایندگان در قالب جلسات وبیناری، نشست‌های کمیسیون‌های تخصصی و جلسات مشترک با مسئولان اجرایی، نظامی و امنیتی، پیگیری امور کشور را در دستور کار داشتند. در این مدت، موضوعاتی همچون تأمین کالاهای اساسی، معیشت مردم، پشتیبانی از نیروهای مسلح، تأمین منابع مورد نیاز کشور و بررسی مسائل ناشی از جنگ، از مهم‌ترین محورهای فعالیت مجلس بود.

همزمان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی بررسی برخی طرح‌های راهبردی را نیز با جدیت دنبال کردند؛ از جمله طرح مدیریت تنگه هرمز که با توجه به اهمیت این آبراه بین‌المللی، در دستور کار کمیسیون‌های تخصصی قرار گرفت. این طرح با مشارکت نمایندگان، کارشناسان، استادان دانشگاه و دستگاه‌های مسئول از جمله وزارت امور خارجه، ستاد کل نیروهای مسلح و شورای عالی امنیت ملی مورد بررسی قرار گرفته و روند کارشناسی آن همچنان ادامه دارد.

در کنار این موضوعات، نمایندگان مجلس خود را برای پیگیری اولویت‌های تقنینی و نظارتی از جمله بررسی پیامدهای جنگ، تأمین کالاهای اساسی، بهبود معیشت مردم، بررسی عملکرد دستگاه‌های اجرایی و رسیدگی به طرح‌ها و لوایح مهم آماده می‌کنند؛ موضوعاتی که در ادامه فعالیت‌های مجلس، از مهم‌ترین دستورکارهای قوه مقننه خواهد بود.

علی نیکزاد، نایب‌رئیس اول مجلس شورای اسلامی، با حضور در خبرگزاری مهر، ضمن تشریح اقدامات مجلس در دوران جنگ، به برخی برداشت‌های نادرست درباره فعالیت‌های قوه مقننه در این مدت پاسخ داد و از اولویت‌های پیش‌روی مجلس، آخرین وضعیت طرح مدیریت تنگه هرمز و روند بررسی آن سخن گفت.

مشروح این گفتگو را در ادامه می‌خوانید:

با وجود اینکه در دوران جنگ تحمیلی سوم، جلسات مجلس به‌ صورت وبیناری و در مواردی با حضور اعضای هیئت‌ رئیسه و برخی نمایندگان برگزار می‌شد، برخی به اشتباه این تصور را مطرح کردند که مجلس تعطیل است. برای تنویر افکار عمومی، بفرمایید مجلس در این مدت چگونه وظایف تقنینی و نظارتی خود را دنبال کرد و مهم‌ترین اقدامات نمایندگان چه بود؟

صادقانه باید بگویم که در این مدت تا حدودی به نمایندگان مجلس ظلم شد، چراکه برخی تصور می‌کردند مجلس فعالیتی نداشته است، در حالی که از روز نخست جنگ تحمیلی سوم، نمایندگان هم در حوزه‌های انتخابیه و هم در پیگیری مسائل کلان کشور حضوری فعال داشتند.

از نخستین روز جنگ تحمیلی سوم، نمایندگان فعال بودند و با برگزاری بیش از ۱۵۰ جلسه نظارتی، مسائل مهم کشور را پیگیری کردند. جلسات علنی به دلیل ملاحظات امنیتی برگزار نشد، اما فعالیت‌های نمایندگان بدون وقفه ادامه داشتهیئت‌رئیسه مجلس، رؤسای کمیسیون‌ها و اعضای دولت جلسات متعدد نظارتی برگزار کردند، البته ما برای کمک به دولت وارد میدان شدیم. دشمن قصد داشت اساس کشور را هدف قرار دهد و ما در آن شرایط به دنبال مسائل حاشیه‌ای نبودیم، بلکه معتقد بودیم باید اصل نظام و کشور حفظ شود. در این ایام و در جلسات مشترک با تیم اقتصادی دولت، موضوعاتی همچون تأمین حقوق کارکنان و بازنشستگان، وضعیت کالاهای اساسی، سوخت، انرژی، پشتیبانی از نیروهای مسلح و سایر مسائل ضروری کشور را به‌طور مستمر بررسی کردیم تا بتوانیم از این شرایط با موفقیت عبور کنیم.

در آن جلسات تأکید می‌کردیم که امروز بحث دولت و مجلس مطرح نیست، بلکه همه ما یک مجموعه واحد برای حفظ نظام هستیم. در همین راستا، حداقل ۱۵۰ جلسه نظارتی برگزار شد و تمامی کمیسیون‌های تخصصی مجلس، چندین برابر شرایط عادی تشکیل جلسه داده و با حضور در وزارتخانه‌ها، مسائل مختلف را مورد بررسی قرار دادند.

با وجود این حجم از فعالیت، به دلیل ملاحظات امنیتی، صلاح بر آن بود که جلسات علنی مجلس به شکل معمول برگزار نشود. در این شرایط کمیسیون‌های مجلس مطابق روال عادی نیز جلسات خود را برگزار می‌کردند و روند فعالیت‌های تقنینی و نظارتی ادامه داشت. همه این اقدامات نیز با هماهنگی و راهبری رئیس مجلس شورای اسلامی انجام می‌شد.

با توجه به اینکه پیش‌بینی می‌شود جلسات علنی مجلس شورای اسلامی به‌زودی به روال عادی بازگردد، مهم‌ترین اولویت‌های تقنینی و نظارتی مجلس در آغاز فعالیت رسمی صحن چه خواهد بود؟

مجلس پس از آغاز مجدد جلسات علنی، با جدیت موضوعات مرتبط با جنگ، تنگه هرمز، اقدامات متقابل جمهوری اسلامی ایران و همچنین پیگیری حقوقی و بین‌المللی جنایات ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی را در دستور کار نظارتی و تقنینی خود قرار خواهد داد.

در کنار این موارد، ممکن است برخی طرح‌ها و لوایح نیز که از سوی شورای نگهبان برای رفع ایراد به مجلس اعاده شده‌اند، از جمله طرح مربوط به قانون مهریه، در دستور کار قرار گیرند تا پس از اصلاح، دوباره برای تأیید به شورای نگهبان ارسال شوند.

پس از از سرگیری جلسات علنی، مجلس موضوعاتی همچون بازسازی مناطق آسیب دیده از جنگ، معیشت مردم، تأمین کالاهای اساسی، طرح مدیریت تنگه هرمز و نظارت بر عملکرد دولت را در اولویت قرار خواهد داد

با آغاز دوباره جلسات علنی، مجلس با نگاهی جدی موضوعات مرتبط با جنگ، بازسازی مناطق آسیب دیده از جنگ، تأمین کالاهای اساسی، رفاه و آسایش مردم، رفع مشکلات معیشتی و همچنین بررسی عملکرد دولت در این مدت را دنبال خواهد کرد. اگر در جریان این بررسی‌ها به این جمع‌بندی برسیم که برخی قوانین نیازمند اصلاح هستند، بدون تردید این کار را انجام خواهیم داد. در واقع، هر جا منافع مردم اقتضا کند، مجلس آمادگی اصلاح آن‌ها را دارد. ما از مردم رأی گرفته‌ایم تا برای بهبود زندگی آنان تلاش کنیم.

مجلس در کنار دولت است و دولت نیز در کنار مجلس قرار دارد. از همه مسئولانی که در این مدت با تمام توان پای کار بودند، قدردانی خواهیم کرد و قطعاً مجلس از عملکرد آنان حمایت خواهد کرد، اما اگر در مواردی کوتاهی یا قصوری مشاهده شود، مجلس مطابق قانون، اقدامات لازم را انجام خواهد داد.

طرح مدیریت تنگه هرمز چه فرآیندی را از زمان تدوین تاکنون طی کرده و برای تبدیل شدن به قانون چه مراحلی پیش‌رو دارد؟

از ابتدای جنگ، نمایندگان مجلس حساسیت ویژه‌ای نسبت به این موضوع داشتند و بررسی آن در کمیسیون‌های مختلف آغاز شد. اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها، کمیسیون عمران و جمعی از نمایندگان صاحب‌نظر و استادان دانشگاه، با همکاری گروه‌های کارشناسی و پژوهشی، ابعاد مختلف این موضوع را بررسی و طرح اولیه را تدوین کردند.

در شرایط عادی، این طرح در قالب یک کمیسیون مشترک بررسی و پس از طی مراحل قانونی به صحن مجلس ارائه می‌شد، اما با توجه به شرایط جنگی، طی هفت تا هشت جلسه فشرده، نظرات نمایندگان، کارشناسان و استادان حقوق بین‌الملل جمع‌بندی و متن طرح مدیریت تنگه هرمز در قالب ۱۴ ماده تنظیم شد.

طرح مدیریت تنگه هرمز پس از برگزاری جلسات کارشناسی و تدوین در ۱۴ ماده، با همکاری دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت امور خارجه، نیروهای مسلح و شورای عالی امنیت ملی در حال نهایی شدن است و باید از مسیر صحن مجلس به قانون تبدیل شودهمزمان کارگروهی نیز در وزارت امور خارجه برای بررسی موضوع تشکیل شده بود. با اجازه رهبر معظم انقلاب اسلامی، کارگروهی در وزارت امور خارجه مأمور بررسی ابعاد حقوقی و دیپلماتیک مدیریت تنگه هرمز و تعامل با کشور عمان شد. نتایج بررسی‌های آن کارگروه نیز در اختیار مجلس قرار گرفت و در جلسات مشترک، متن دو مجموعه با یکدیگر تلفیق شد. متن نهایی برای بررسی و هماهنگی بیشتر در اختیار ستاد کل نیروهای مسلح و شورای عالی امنیت ملی نیز قرار گرفته تا همه ملاحظات امنیتی، نظامی و حقوقی در آن لحاظ شود.

بر اساس نظر رئیس مجلس شورای اسلامی، این طرح باید در نهایت از مسیر صحن علنی مجلس به قانون تبدیل شود، اما باید توجه داشت که این موضوع صرفاً یک قانون داخلی نیست، زیرا تنگه هرمز یک آبراه بین‌المللی است و کشور عمان نیز در آن ذی‌نفع محسوب می‌شود، از این رو ملاحظات حقوق بین‌الملل نیز باید به‌طور کامل رعایت شود.

در تدوین این طرح، دیدگاه‌های نیروهای مسلح، ستاد کل نیروهای مسلح، شورای عالی امنیت ملی، کمیسیون‌های تخصصی مجلس و سایر دستگاه‌های مسئول مورد توجه قرار گرفته و تعامل و هماهنگی مطلوبی میان همه بخش‌ها وجود دارد. مدیریت تنگه هرمز برای جمهوری اسلامی ایران از اهمیت راهبردی برخوردار است و این موضوع با جدیت دنبال می‌شود. روند بررسی طرح نیز پیشرفت قابل توجهی داشته و به احتمال زیاد، یکی از اولویت‌های مجلس شورای اسلامی در حوزه تقنین پس از آغاز جلسات علنی مجلس به صورت رسمی خواهد بود.