آشنایی با باب گاجدا، اسب سیاه بدنسازی؛ از فتح تریپل کراون تا ترویج سبک تمرینی PHA
باب گاجدا، بدنسازی آمریکایی است که پس از قهرمانی در سه آوردگاه مهم بدنسازی در دهه ۶۰ میلادی که به «تریپل کراون» معروف بود، تصمیم به ترویج شیوه تمرینی خاصی به نام PHA گرفت و این روش را در سراسر آمریکا گسترش داد. او پس از کار با ورزشکاران مختلف و تألیف کتابهای مختلف، در سن ۸۱ سالگی در سال ۲۰۲۲، دار فانی را وداع گفت.
طرفداری | باب گاجدا (Bob Gajda) زاده ۱۴ سپتامبر ۱۹۴۰ در شهر شیکاگوی آمریکا است. او از کودکی، تواناییهای خود در ورزش را با حضور در بسکتبال، بیسبال و فوتبال نشان داد. باب در جودو نیز فعال بود و کمربند مشکی آن را دریافت کرد. او پس از پایان تحصیلاتش در دبیرستان گوردون تچ، عازم ارتش آمریکا شد تا به نیروی هوایی این کشور در جنگ با ویتنام کمک کند. مسئولیت اصلی باب در ارتش آمریکا، آمادهسازی بدنی سربازان با تمرینات مخصوص تناسب اندام و آموزش جودو به آنان بود. پس از ترخیص از ارتش، او به دلیل کاهش تواناییهای بدنش در ورزش، تصمیم گرفت تا به تمریناتی مخصوص روی آورد و در دل همین تمرینات با علم بدنسازی آشنا شد.
گاجدا در تمرینات خود با نخستین مربی بدنسازی، اجازه وزنهزدن را نداشت زیرا مربی او اعتقاد داشت که وزنهزدن، بیش از حد عضلات ورزشکار را زمخت میکند. با این حال، گاجدا عقیده نداشت که وزنهزدن را ترک کند و از این رو، به صورت پنهانی تمرینات وزنه خود را انجام میداد. مربی باب برای جلوگیری از تمرینات وزنه شاگردش، او را به یک کلیسا برد و از او قول وزنه نزدن را گرفت اما تصمیم باب، تمرینات مخفیانه با وزنه بود. رشد سریع عضلات باب باعث شد تا مربی او به وجد بیاید و فکر کند که به دلیل تمرینات بدون وزنه او، این مهم حاصل شده است اما همه عضلات باب، تحت تأثیر تمرینات اصولیاش با وزنه بود. پس از آن بود که گاجدا به مسابقات بدنسازی رفت تا ثمره تلاشهایش را برای داوران بدنسازی به نمایش بگذارد.
نخستین آوردگاه باب در عرصه بدنسازی، مسابقات آقای آمریکا، به میزبانی انجمن AAU در سال ۱۹۶۴ بود که با رتبه ۱۱ این بدنساز همراه شد. در سال ۱۹۶۵، این بدنساز به پیشرفت قابل توجهی در کار خود رسید و توانست تا رتبه دوم آقای آمریکای AAU را به دست بیاورد. گاجدا توانست به رتبهای بالاتر از سرخیو اولیوا رسیده و در رقابت با جری دنیلز، رتبه دوم این مسابقات را کسب کند. او در رده جوانان همین مسابقات (آقای آمریکا)، رتبهای پایینتر از دنیلز، اولیوا و دنیس تینرینو را کسب کرد و به رتبه چهارم رسید. رقابت حساس گاجدا در آقای ایالات متحده AAU برابر رقبایی مثل دنیس تینرینو و جیم هیسلوپ، او را به قهرمانی در این آوردگاه رساند تا یک گام بزرگ در بدنسازی برایش حاصل شود.
او در سال ۱۹۶۶، قهرمانی در دو آوردگاه دیگر بدنسازی را به دست آورد تا نام خود را به بدنسازهایی اضافه کند که به قهرمانی در هر سه آوردگاه مهم بدنسازی AAU رسیدهاند؛ به قهرمانان سه آوردگاه آقای ایالات متحده، آقای آمریکا و مستر یونیورس، «تریپل کراون» میگفتند. در راه کسب تریپل کراون، گاجدا موفق به پیروزی برابر سرخیو اولیوا در آقای آمریکای ۱۹۶۶ شد و سپس رتبه نخست کلاس بلندقد و ردهبندی کلی مستر یونیورس یا ورلد یونیورس همین سال را به دست آورد. او در این مدت با مجلات بدنسازی معتبری مثل «قدرت و سلامت» و «رشد عضلانی» کار کرد و به شهرت قابل توجهی در بدنسازی رسید. پس از سال ۱۹۶۶، او ترجیح داد تا به جای حضور در مسابقات بدنسازی بر روی ترویج این علم تمرکز کند. لقب او در دوران بدنسازی، «اسب سیاه» بود.
دوری از مسابقات بدنسازی باعث شد تا باب به فکر تأسیس زنجیرهای از باشگاههای بدنسازی بیفتد و در نخستین گام، مرکز تمرینی دانکن را افتتاح کند. او در مطالعات ورزشی خود به سبک تمرینی با نام فعالیت محیطی قلبی یا PHA رسید. هدف اصلی این نوع تمرین آن است که قلب، خون را با سرعت بیشتری به اندامهای انتهایی بدن پمپاژ کند. این مهم برای چربیسوزی، عضلهسازی و سلامت عروق، بسیار مهم است اما فشار زیادی را به قلب وارد میکند. او این روش تمرینی را به سراسر آمریکا شناساند و حتی آرنولد شوارتزنگر را نیز تحت تأثیر تمریناتش قرار داد. او همچنین در این سالها با ورزشکاران مختلفی از رشتههای ورزشی مختلف همکاری کرد و توانست تا آمادگی بدنی آنها را به حد قابل قبولی برساند. علاوه بر تألیف سه کتاب که شامل دو جلد از کتاب «تمرین کامل بدن» و «تنیس قدرتی» میشد، او دستگاههای ورزشی مختلفی را اختراع کرد. یکی از دستگاههای ابداعی گاجدا، «DARD» نام دارد که مخفف «Dynamic Axial Resistance Device» است؛ این دستگاه به تقویت ماهیچه درشتنی پیشین، کمک قابل توجهی میکند. او همچنین در سال ۱۸۷۰، مدرک دکترای بیومکانیک را از دانشگاه ایلینوی دریافت کرد. نام این بدنساز در تالار مشاهیر تناسب اندام و مشاهیر ملی بدنسازی، جاودانه شده است. او در تاریخ ۱۶ ژانویه ۲۰۲۲، در سن ۸۱ سالگی، دار فانی را وداع گفت.
بدنساز واقعی، کسی است که وقتی وزنه را بر روی زمین میگذارد، هنوز قویتر از قبل است.
از سری خاطرات ورزشی
- صابر کاظمی، گلادیاتور والیبال ایران؛ از طلای بازیهای آسیایی تا حضور در ترکیه و اندونزی
- جیم هیسلوپ، جانی براووی بدنسازی؛ از ادامه راه استیو ریوز تا خداحافظی در ۲۷ سالگی
- بویر کو، بدنساز خردمند مستر المپیا؛ از کشف بدنسازی با قلاب ماهیگیری تا قهرمانیهای متعدد
- آرشیو مطالب مرتبط
