دو روی متفاوت تیم ملی والیبال ایران؛چین اولین آزمون جدی شاگردان پیاتزا

به گزارش خبرنگار مهر، تیم ملی والیبال ایران مسابقات قهرمانی مردان آسیا ۲۰۲۶ و مرحله نخست انتخابی المپیک ۲۰۲۸ را با دو پیروزی مقتدرانه آغاز کرده است. ملی‌پوشان ایران در دو مسابقه نخست خود برابر نیوزیلند و هند، بدون واگذاری حتی یک ست، از زمین خارج شدند تا شروع امیدوارکننده‌ای در این رقابت‌ها داشته باشند.

با این حال، دو حریفی که ایران مقابل آنها قرار گرفته از مدعیان اصلی قاره محسوب نمی‌شوند و به همین دلیل شاید هنوز برای قضاوت نهایی درباره شرایط تیم ملی زود باشد. با این وجود، عملکرد ایران در همین دو مسابقه نکات مهمی داشته که می‌تواند مسیر تیم ملی را در ادامه رقابت‌ها روشن‌تر کند؛ از یک سو بازگشت نشانه‌هایی از قدرت ایران در دفاع روی تور و از سوی دیگر، ادامه ضعف‌هایی که سال‌ها در بخش سرویس گریبانگیر والیبال ایران بوده است.

درس نیوزیلند؛ هیچ حریفی را نباید دست‌کم گرفت

ایران در نخستین مسابقه خود برابر نیوزیلند، شروعی کاملاً مقتدرانه داشت. ملی‌پوشان ست نخست را با نتیجه ۲۵ بر ۱۵ و ست دوم را با اختلافی بیشتر و نتیجه ۲۵ بر ۱۲ به سود خود به پایان رساندند. همه چیز نشان می‌داد ایران قرار است یک پیروزی بسیار آسان را تجربه کند، اما شرایط در ست سوم تغییر کرد. ملی‌پوشان که شاید تحت تأثیر برتری دو ست نخست، حریف را تا حدی دست‌کم گرفته بودند، با مقاومت بیشتری از سوی نیوزیلند مواجه شدند. با این حال، ایران توانست دوباره به جریان مسابقه بازگردد و ست سوم را نیز ۲۵ بر ۲۲ به سود خود تمام کند تا نخستین پیروزی سه بر صفر خود را جشن بگیرد.

نتیجه این مسابقه شاید از ابتدا قابل پیش‌بینی بود، اما اتفاقات ست سوم یک پیام مهم برای تیم ملی داشت؛ اینکه در تورنمنت‌های مهم حتی مقابل حریفان ضعیف‌تر نیز کوچک‌ترین افت تمرکز می‌تواند شرایط مسابقه را تغییر دهد. شاید همین تجربه کوتاه، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای دیدار نخست ایران بود؛ درسی که تیم ملی در ادامه مسابقات و مقابل حریفان قدرتمندتر به آن نیاز خواهد داشت.

هند هم نتوانست مقابل ایران مقاومت کند

دومین مسابقه ایران برابر هند برگزار شد؛ تیمی که روی کاغذ نسبت به نیوزیلند حریف جدی‌تری محسوب می‌شد، اما نتوانست مانع از دومین پیروزی متوالی شاگردان پیاتزا شود. تیم ملی والیبال ایران در سه ست متوالی با نتایج ۲۵ بر ۲۰، ۲۸ بر ۲۶ و ۲۵ بر ۱۸ به پیروزی رسید. ست دوم نزدیک‌ترین و چالش‌برانگیزترین ست مسابقه بود و هند تا امتیازات پایانی توانست پایاپای ایران حرکت کند، اما ملی‌پوشان در نهایت این ست را نیز به سود خود به پایان رساندند.

پیروزی مقابل هند یک تفاوت مهم با دیدار نخست داشت. اگر بازی با نیوزیلند بیش از هر چیز اهمیت حفظ تمرکز و دست‌کم نگرفتن حریف را به ملی‌پوشان یادآوری کرد، دیدار با هند نشان داد که تیم ملی می‌تواند بار دیگر به روزهای اوج خود برگردد و در دفاع روی تور همچون گذشته عملکرد قابل قبولی داشته باشد.

نشانه‌هایی از یک بازگشت قدیمی در والیبال ایران

تیم ملی والیبال ایران در دیدار مقابل هند موفق شد ۱۶ امتیاز مستقیم از دفاع روی تور به دست بیاورد؛ آماری که می‌تواند یکی از امیدوارکننده‌ترین اتفاقات دو بازی ابتدایی ایران باشد. والیبال ایران سال‌ها یکی از قدرت‌های اصلی آسیا در دفاع روی تور بود و در مقاطعی حتی در سطح جهان نیز مدافعان ایرانی عملکردی درخشان داشتند. حضور محمد موسوی در مرکز تور، برای سال‌ها یکی از مهم‌ترین سلاح‌های تیم ملی محسوب می‌شد و او در دوران حضورش در ترکیب ایران، بارها در میان مدافعان برجسته والیبال جهان قرار گرفت.

دفاع روی تور در آن سال‌ها تنها به کسب چند امتیاز مستقیم محدود نمی‌شد. حضور مدافعان بلندقد و هوشیار ایران، مسیر حملات حریف را تغییر می‌داد، پاسور حریف را تحت فشار قرار می‌داد و باعث می‌شد مهاجمان با احتیاط بیشتری ضربه بزنند. به همین دلیل، دفاع روی تور یکی از ستون‌های اصلی ساختار تاکتیکی والیبال ایران بود.

اما پس از تغییر نسل و خداحافظی تدریجی ستاره‌های باتجربه، ایران در مقاطعی نتوانست همان کیفیت گذشته را در این بخش حفظ کند. عملکرد تیم ملی در لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ نیز نشان داد که دفاع روی تور هنوز به ثبات لازم نرسیده است. ایران در لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ در جایگاه پانزدهم قرار گرفت و در بسیاری از مسابقات، ساختار دفاعی تیم به اندازه تیم‌های موفق اثرگذار نبود. آمارهای رسمی مسابقات نیز نشان می‌دهد مدافعان میانی ایران در طول این رقابت‌ها با نوسان قابل توجهی روبه‌رو بودند.

به همین دلیل، ثبت ۱۶ امتیاز مستقیم از دفاع روی تور مقابل هند، اتفاقی نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت. البته باید این نکته را نیز در نظر گرفت که هند هنوز حریفی قدرتمند در سطح مدعیان بزرگ آسیا نیست و نمی‌توان تنها با اتکا به یک مسابقه، از بازگشت کامل ایران به روزهای طلایی در دفاع صحبت کرد. با این حال، تیم ملی نشان داده است که ظرفیت ایجاد یک دیوار قدرتمند روی تور را دارد و این دقیقاً همان چیزی است که ایران برای رقابت با تیم‌هایی مانند ژاپن، چین و دیگر مدعیان آسیا به آن نیاز خواهد داشت.

در دیدار برابر هند، محمد ولی‌زاده با پنج دفاع موفق بهترین عملکرد را در میان ملی‌پوشان ایران داشت و سیدعیسی ناصری نیز سه امتیاز مستقیم از دفاع روی تور به دست آورد تا مدافعان میانی ایران نقش پررنگی در پیروزی تیم ملی ایفا کنند. اگر ایران بتواند این کیفیت را مقابل حریفان قدرتمندتر هم حفظ کند، می‌توان امیدوار بود که یکی از نقاط قوت سنتی والیبال ایران بار دیگر در حال بازگشت باشد.

سرویس؛ زخمی قدیمی که هنوز درمان نشده است

اما در کنار این نقطه قوت مقابل هند یک نگرانی قدیمی بار دیگر خودش را نشان داد و آن هم عملکرد بازیکنان در سرویس بود. تیم ملی ایران در مسابقه برابر هند تنها سه امتیاز مستقیم از سرویس به دست آورد، در حالی که هند چهار امتیاز سرویس کسب کرد. این آمار برای تیمی که از نظر کیفیت فنی و قدرت هجومی برتری به حریف داشت، نمی‌تواند چندان مطلوب باشد.

مشکل سرویس در والیبال ایران، موضوع تازه‌ای نیست. تیم ملی سال‌هاست در این بخش مشکل دارد؛ از یک طرف امتیازات مستقیم کمی از سرویس می‌گیرد و از طرف دیگر، وقتی بازیکنان می‌خواهند سرویس‌های پرقدرت‌تری بزنند، تعداد خطاهایشان بیشتر می‌شود.

آمار ایران در لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ نیز این نقطه ضعف را به خوبی نشان داد. در فهرست بهترین سرویس‌زن‌های مسابقات، هیچ بازیکن ایرانی در میان نفرات برتر قرار نگرفت و بهترین سرویس‌زن‌های ایران نیز فاصله زیادی با نفرات بالای جدول داشتند. در حالی که بهترین سرویس‌زن مسابقات ۲۶ امتیاز مستقیم از سرویس به دست آورد، بازیکنان ایران نتوانستند آمار قابل توجهی در این بخش ثبت کنند. این موضوع نشان می‌دهد که سرویس همچنان یکی از نقاط ضعف تیم ملی است؛ ضعفی که در بازی مقابل هند هم خودش را نشان داد و ایران تنها سه امتیاز مستقیم از سرویس گرفت.

بنابراین مسئله ایران فقط تعداد سه امتیاز سرویس مقابل هند نیست؛ موضوع مهم‌تر این است که آیا تیم ملی می‌تواند در ادامه مسابقات، با سرویس‌های هدفمند، دریافت تیم‌های قدرتمند را تحت فشار قرار دهد یا خیر.

ایران در دیدار با هند از نظر دفاع روی تور یک پیام امیدوارکننده فرستاد، اما در سرویس هنوز نتوانست برتری خود را به شکل کامل به حریف تحمیل کند. این دو موضوع می‌تواند در مسابقات آینده اهمیت بسیار بیشتری پیدا کند؛ چرا که مقابل تیم‌های قدرتمند گرفتن امتیازهای رایگان از سرویس و به هم زدن دریافت حریف، تفاوت بین پیروزی و شکست را رقم می‌زند.

چین؛ اولین آزمون جدی ایران

حالا تیم ملی والیبال ایران باید خود را برای یکی از مهم‌ترین مسابقات مرحله مقدماتی آماده کند. ایران در سومین دیدار خود به مصاف چین خواهد رفت؛ مسابقه‌ای که می‌تواند نخستین آزمون جدی ملی‌پوشان پس از دو پیروزی مقابل نیوزیلند و هند باشد. طبق برنامه دیدار ایران و چین ساعت ۱۱:۳۰ صبح چهارشنبه برگزار می‌شود و نتیجه این مسابقه می‌تواند اهمیت زیادی برای هر دو تیم داشته باشد.

تاریخچه تقابل‌های دو تیم نیز کاملاً به سود والیبال ایران است. بر اساس آمار ثبت‌شده از مسابقات رودرروی دو تیم، ایران و چین تاکنون ۲۷ بار مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند که ایران در ۲۳ مسابقه به پیروزی رسیده و چین تنها چهار برد کسب کرده است.

دو تیم ایران و چین در رقابت‌های قهرمانی آسیا تاکنون شش بار مقابل هم قرار گرفته‌اند که ایران پنج پیروزی و چین یک برد داشته است. آخرین تقابل آنها در قهرمانی آسیا نیز در سال ۲۰۲۳ با پیروزی سه بر صفر ایران به پایان رسید؛ مسابقه‌ای که ملی‌پوشان با نتایج ۲۵ بر ۲۰، ۲۵ بر ۲۳ و ۲۵ بر ۲۳ از سد چین عبور کردند. با این حال، آمار گذشته تضمینی برای پیروزی در مسابقه پیش رو نیست. چین نیز با پیروزی مقابل هند وارد این مسابقات شده و دیدار با ایران برای این تیم اهمیت زیادی دارد.

دیدار با چین می‌تواند اولین محک جدی شاگردان پیاتزا در این مسابقات باشد. حالا باید دید ملی‌پوشان ایران می‌توانند مقابل چین هم نمایش خوبی در دفاع داشته باشند و ضعف خود در سرویس را جبران کنند یا نه. نتیجه این مسابقه می‌تواند تصویر بهتری از شرایط تیم ملی در ادامه مسابقات قهرمانی آسیا نشان دهد.