نوسان والیبال با مربیان خارجی هم برطرف نشد/ذهن بازیکنان باید تقویت شود

محمود افشاردوست در گفتگو با خبرنگار مهر، در ارزیابی عملکرد تیم ملی والیبال ایران در هفته دوم لیگ ملت‌ها گفت: به نظر من تیم نسبت به هفته اول شرایط بهتری داشت. هم بازیکنان از نظر فنی وضعیت بهتری پیدا کرده بودند و هم تغییراتی که پیاتزا در ترکیب تیم ایجاد به بهبود عملکرد تیم کمک کرد. سرمربی تیم چند تغییر در ترکیب ایجاد کرده بود که به نظر می‌رسد این تصمیم‌ها تأثیر مثبتی داشت و شرایط تیم را بهتر کرد.

وی ادامه داد: بازیکنان تیم هم از تجربه هفته اول درس گرفته بودند و در هفته دوم راحت‌تر والیبال بازی کردند. امسال به دلیل شرایط خاص کشور و اتفاقاتی که رخ داد، با مشکل برگزاری بازی‌های تدارکاتی مواجه بودیم. البته من بارها گفته‌ام که در لیگ ملت‌ها اغلب تیم‌های دنیا نیز تا حدودی با این مشکل روبه‌رو هستند، چرا که لیگ‌های باشگاهی، به‌ویژه در اروپا، دیر به پایان می‌رسد و فرصت زیادی برای انجام مسابقات تدارکاتی وجود ندارد.

کارشناس والیبال خاطرنشان کرد: اما بعد از هفته اول شرایط تیم بهتر شد. من پیش از آغاز مسابقات هم گفته بودم که انتظار داشتم در هفته اول شش امتیاز کسب کنیم، اما چهار امتیاز به دست آوردیم. برای هفته دوم هم تصورم کسب شش امتیاز بود، اما در نهایت پنج امتیاز گرفتیم. حتی معتقدم در این هفته توانایی شکست فرانسه و ژاپن را هم داشتیم و می‌توانستیم با هفت امتیاز راهی هفته سوم شویم. در مجموع شرایط تیم نسبت به هفته اول بهتر شده بود و امیدوارم در هفته سوم نیز از این هم بهتر شویم، عملکرد بهتری ارائه دهیم و بازی‌های باکیفیت‌تری را به نمایش بگذاریم.

افشاردوست درباره نوسان عملکرد تیم ملی والیبال در جریان مسابقات گفت: نوسان همیشه در والیبال ایران وجود داشته و این موضوع با حضور هیچ‌یک از مربیان خارجی نیز به طور کامل از بین نرفته است. این نوسان را نه تنها در تیم ملی، بلکه در لیگ برتر و تیم‌های باشگاهی هم مشاهده می‌کنیم. این مسئله هم دلایل فنی دارد و هم به مسائل ذهنی و روانی بازیکنان مربوط می‌شود. در دیدارهای مقابل فرانسه و ژاپن، در دو ست نخست اصلاً آن تیمی نبودیم که انتظارش را داشتیم، اما از ست سوم به بعد شرایط کاملاً تغییر کرد؛ به طوری که حتی این سؤال ایجاد می‌شود که تیم واقعی ایران کدام است؛ تیمی که دو ست اول بازی کرد یا تیمی که در ست‌های سوم و چهارم عملکرد بسیار متفاوتی داشت.

کارشناس والیبال خاطرنشان کرد: بخشی از این تغییر به مسائل فنی، تعویض‌ها و تصمیمات کادر فنی مربوط می‌شود که به نظر من هم درست بود، اما بخش مهم‌تر به مسائل روانی و انگیزشی بازیکنان بازمی‌گردد. زمانی که تیم احساس می‌کند چیزی برای از دست دادن ندارد، ممکن است خودباوری بیشتری پیدا کند و بعد از کسب چند امتیاز، این اعتمادبه‌نفس به کل تیم منتقل شود.

وی ادامه داد: زمانی که عقب هستیم، معمولاً همراه با اشتباهات زیاد والیبال بازی می‌کنیم، اما وقتی دو یا سه امتیاز از حریف جلو می‌افتیم، بازیکنان با آرامش، شادابی و اعتمادبه‌نفس بیشتری بازی می‌کنند. تفاوت عملکرد تیم در ست‌های سوم و چهارم برخی مسابقات کاملاً مشهود بود؛ انگار ناگهان روحیه، انگیزه و جنگندگی خاصی به تیم تزریق می‌شد.

افشاردوست تصریح کرد: این تغییر بیش از آنکه فنی باشد، به مسائل ذهنی و روانی مربوط است. اینکه تصور کنیم بازیکن در دو ست اول ساعد زدن را بلد نبوده و ناگهان در ست سوم یاد گرفته، درست نیست. این تغییرات بیشتر به بحث روانی و شرایط ذهنی بازیکنان مربوط می‌شود.شاید هم این تحول در نتیجه شوکی باشد که مربی از کنار زمین به تیم وارد می‌کند، یا با یک تعویض و ورود بازیکنی که چند امتیاز خوب برای تیم می‌گیرد و جریان مسابقه را تغییر می‌دهد، ایجاد شود.

وی در پایان گفت: با این حال، نوسان عملکرد در والیبال ایران همواره وجود داشته است. در لیگ برتر و تیم‌های باشگاهی نیز نوسان می‌بینیم؛ بازیکنی یک هفته عملکرد بسیار خوبی دارد و هفته بعد افت می‌کند و حتی نیمکت‌نشین می‌شود. این موضوع ریشه‌ای است و باید به صورت اصولی برای حل آن برنامه‌ریزی شود.

افشاردوست با اشاره به ضعف ذهنی بازیکنان در لحظات حساس مسابقات اظهار کرد: نوسان در والیبال ایران سال‌هاست وجود دارد. حتی شاید در بسیاری از رشته‌های ورزشی دیگر هم چنین شرایطی وجود دارد. معمولاً زمانی که تصور می‌کنیم بازی را به راحتی خواهیم برد، اما با مقاومت حریف روبه‌رو می‌شویم، از نظر ذهنی دچار افت می‌شویم و دیگر نمی‌توانیم برنامه‌ها و توانایی‌های واقعی خود را در زمین اجرا کنیم. این اتفاق گاهی حتی در ست پنجم هم رخ می‌دهد. یک زمان ممکن است ست پنجم را تنها با دو امتیاز اختلاف ببازیم که می‌تواند ناشی از دو اشتباه فردی یا حتی بدشانسی باشد، اما گاهی تیم از نظر ذهنی کاملاً از هم می‌پاشد و شیرازه کار از دست می‌رود. در چنین شرایطی شاهد اشتباهات عجیب و حتی بچگانه از سوی بازیکنان هستیم که همه آنها ناشی از استرس و نداشتن آمادگی ذهنی و روانی است.

کارشناس والیبال خاطرنشان کرد: آمادگی ذهنی و روانی برای یک ورزشکار اهمیت بسیار زیادی دارد، اما به اعتقاد من این موضوع در ورزش ما تا حد زیادی مغفول مانده است. بسیاری از مربیان بزرگ دنیا به این مسئله اشاره می‌کنند و همواره بر کنترل و مدیریت بازی تأکید دارند. مدیریت مسابقه اصول و راهکارهای خاص خود را دارد. زمانی که تیم از حریف پیش است، نیازی نیست با ریسک بالا بازی کند؛ چه در سرویس، چه در حمله و چه با پاس‌های پیچیده و غیرضروری. وقتی سه یا چهار امتیاز از حریف جلو هستید، می‌توان بازی را ساده‌تر اداره کرد و اجازه داد تیم مقابل که تحت فشار است، اشتباه کند.

افشاردوست تصریح کرد: جالب اینجاست که بسیاری از تیم‌های بزرگ دقیقاً در ست پنجم همین روش را مقابل ایران اجرا می‌کنند. آنها اجازه می‌دهند بازیکنان ما تحت فشار، مرتکب اشتباه شوند. به عنوان مثال، در ست پنجم ناگهان وقتی دو امتیاز عقب می‌افتیم، فشار روانی شدیدی به تیم وارد می‌شود و دیگر نمی‌توانیم از زیر این فشار خارج شویم. عبور از چنین شرایطی بسیار دشوار است و اتفاقاً بسیاری از مربیان خارجی که در سال‌های گذشته در ایران فعالیت کرده‌اند نیز با همین چالش مواجه بودند و در برخی مسابقات نتوانستند برای این مشکل راه‌حل مؤثری پیدا کنند.

افشاردوست با بیان اینکه این مشکل تنها مختص والیبال نیست، اظهار کرد: این مسئله یک ریشه مشترک در بسیاری از رشته‌های ورزشی دارد و اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، فقط والیبال با آن درگیر نیست. با این حال باید از بازیکنان تیم ملی هم تشکر کرد، چون در هفته دوم واقعاً تلاش زیادی انجام دادند و با تمام توان جنگیدند. ملی‌پوشان حتی شایستگی پیروزی مقابل فرانسه و ژاپن را هم داشتند و نسبت به هفته اول به مراتب بیشتر تلاش کردند. واقعاً حیف شد که نتوانستند به پیروزی برسند. در برخی لحظات بدشانسی، کم‌شانسی و تا حدی هم از دست دادن تمرکز باعث شد این دو مسابقه را واگذار کنند، در حالی که به اعتقاد من حق تیم ملی بود که در هر دو دیدار به پیروزی برسد.

کارشناس والیبال درباره عملکرد تیم ملی در هفته سوم لیگ ملت‌ها خاطرنشان کرد: اگر همین روند ادامه پیدا کند، معتقدم تیم در هفته سوم شرایط بهتری خواهد داشت. سال گذشته نیز شاهد بودیم که تیم ملی هفته به هفته بهتر شد و فکر می‌کنم امسال هم همین روند ادامه پیدا کند. البته از طرف دیگر، تغییراتی که آقای پیاتزا در ترکیب تیم و آرنج مسابقات ایجاد می‌کند، نشان می‌دهد که هنوز به ترکیب ایده‌آل و شرایطی که در ذهنش برای تیم ترسیم کرده، نرسیده است؛ شاید هم رسیده است اما از نگاه من تیم هنوز جای پیشرفت دارد.

افشاردوست تأکید کرد: در مجموع فکر می‌کنم در هفته سوم بتوانیم شرایط بهتری داشته باشیم و حتی اگر نتیجه دلخواه هم به دست نیاید، از نظر فنی بازی‌های باکیفیت‌تری ارائه دهیم و پتانسیل واقعی والیبال ایران را به نمایش بگذاریم. اگر هدف بازیکنان این باشد که توانایی واقعی خود را در زمین نشان دهند، با یکدلی، تمرکز کامل و اجرای دقیق برنامه‌های کادر فنی بازی کنند، مطمئن باشید نتیجه هم در کنار این عملکرد حاصل خواهد شد و تیم ملی می‌تواند هفته سوم را با نتایج خوبی پشت سر بگذارد.