خاطرات فوتبالی با مارسل دسایی؛ مرد سنگی میلان، چلسی و تیم ملی فرانسه، از غنا تا اخراج در فینال جام جهانی

طرفداری | مارسل دسایی (Marcel Desailly) زاده هفت سپتامبر ۱۹۶۸ در شهر آکرای غنا است. او در پست‌های دفاع میانی، هافبک میانی و هافبک تدافعی بازی می‌کرد. مادر مارسل، صندوق‌داری بود که پس از طلاق از پدر مارسل، با دیپلمات فرانسوی که در وزارت امور خارجه این کشور کار می‌کرد، ازدواج کرد. این دیپلمات، تمامی فرزندان همسر جدیدش را به فرزندی خود پذیرفت و نام خانوادگی‌اش را به آنان اعطا کرد. «اودنکی اَبی»، نام اصلی مارسل بود که پس از ازدواج دوم مادرش با موسیو دسایی، به «مارسل دسایی» تغییر کرد. او به همراه پدر ناتنی خود و مادرش، راهی فرانسه شد تا در مدرسه گاستون سرپت ثبت‌نام کند. در ابتدا مارسل با توصیه مادرش، شنا می‌کرد اما حساسیت به آب باعث شد تا مسیرش، از شناگرشدن به حضور در تمرینات تیم‌های پایه نانت، با توصیه برادرش، تغییر پیدا کند. او در تیم‌های پایه نانت پذیرفته شد و پس از شش سال، در سال ۱۹۸۶ به تیم بزرگسالان این باشگاه رسید. پیش از رسیدن مارسل به تیم اصلی نانت، ست آدونکور، برادرش که او را به سمت و سوی فوتبال کشانده بود، در یک سانحه رانندگی، جلن باخت تا انگیزه‌های فوتبالی این بازیکن، برای شادی روح برادرش، برای موفقیت بیشتر در فوتبال، افزایش یابد.

او در دو فصل نخست حضورش در نانت، آمارهای ۱۶ بازی در فصل ۸۷-۱۹۸۶ و ۱۲ بازی در فصل ۸۸-۱۹۸۷ را به ثبت رساند. دسایی با دیدیه دشان که از تیم‌های پایه نانت تا تیم اصلی هم‌اتاقی و همراهش بود، زوجی مقتدر در خط دفاعی نانت به وجود آورد که پس از این دو فصل، این باشگاه را به ثبات رساند. ۲۰ بازی و یک گل در فصل ۸۹-۱۹۸۸ که برابر اوسر به ثمر رسید، شروع درخشش دسایی در نانت بود که در فصول بعدی، با آمارهای ۳۹ بازی و دو گل در فصل ۹۰-۱۹۸۹، ۳۸ بازی و یک گل در فصل ۹۱-۱۹۹۰ و ۳۳ بازی و دو گل در فصل ۹۲-۱۹۹۱ همراه شد. در سال ۱۹۹۲، برنارد تاپی، مالک مشهور وقت مارسی، تصمیم گرفت تا ستاره نوظهور خط دفاعی نانت را برای تیمش خریداری کند. این اتفاق که بر خلاف توصیه سرمربی وقت مارسی یعنی ریموند گوتالس صورت گرفته بود، باعث شد تا اوایل همکاری دسایی و مارسی، با نیمکت‌نشینی این بازیکن همراه باشد. در نهایت، این دسایی بود که توانست تا سرمربی تیمش را راضی به اعتماد کرده و با درخشش در مسابقات مقدماتی لیگ قهرمانان اروپا، خود را به ترکیب اصلی تیمش، تحمیل کند. در ادامه فصلی که به قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا و لیگ برتر فرانسه (لیگ یک) منتهی شد، دسایی یار کلیدی باشگاه مارسی بود و توانست تا در برابر زسکا مسکو (لیگ قهرمانان اروپا) و سن اتین (لیگ)، گلزنی کند. به جز آمار ۴۴ بازی، دو گل و دو پاس گل، مهار ستارگان میلان در فینال لیگ قهرمانان اروپا همانند فان باستن، نقطه اوج عملکرد دسایی برای مارسی بود.

پس از رسوایی مارسی در فصل ۹۴-۱۹۹۳ که باعث پس گرفته‌شدن قهرمانی از این تیم شد، دسایی در حالی که در ۱۶ بازی برای تیمش به میدان رفته بود، تصمیم گرفت تا با این باشگاه قطع همکاری کرده و پیشنهاد میلان به ارزش ۳۰ میلیون فرانک را بپذیرد. گفته می‌شد در حالی که آریدو برایدا از میلان، برای مشاهده بازی آلن بوکسیچ، هم‌تیمی دسایی در مارسی به فرانسه سفر کرده بود، دسایی توجه او را جلب کرد. او با حضور در میلان، بالاخره از پارتنر دیرین خود در خط دفاعی یعنی دیدیه دشان که از نانت تا مارسی همراهش بود، جدا شد. نخستین بازی او برای روسونری در هفته ۱۲ فصل برابر ناپولی صورت گرفت. از آن‌جایی که خط دفاعی میلان، مملو از بازیکنان مطرح بود، تصمیم نهایی فابیو کاپلو برای دسایی، بازی دادنش به عنوان هافبک دفاعی بود. دسایی در میلان نیز عملکرد درخشانی داشت و توانست تا در دومین فصل متوالی، قهرمانی لیگ یک کشور و لیگ قهرمانان اروپا را این بار با تیمی متفاوت، به دست بیاورد. گلزنی در دو مرحله نیمه نهایی و فینال لیگ قهرمانان اروپا برابر موناکو و بارسلونا، نقش دسایی را در رسیدن تیمش به این مهم، پررنگ کرد. او در لیگ نیز یک گل پیروزی‌بخش را برابر رجیانا زد تا با آمار ۳۱ بازی، سه گل و یک پاس گل، فصل را به پایان برساند.پس از ناکامی در قهرمانی اروپایی که با شکست از آژاکس در فینال لیگ قهرمانان میسر نشد و از دست دادن اسکودتو در فصل ۹۵-۱۹۹۴، با آمار ۳۶ بازی، یک گل و دو پاس گل از این بازیکن، دسایی در فصل ۹۶-۱۹۹۵، با ثبت آمار کلی ۴۰ بازی، دو گل و دو پاس گل، توانست تا دومین اسکودتوی خود را تجربه کند. او در راه رسیدن به اسکودتو، به جز نمایش خوب در فاز دفاعی، دروازه آتالانتا و پیاچنزا را باز کرد. او دو فصل دیگر، میلان را با آمارهای ۳۸ بازی، یک گل و دو پاس گل در فصل ۹۷-۱۹۹۶ و ۴۱ بازی در فصل ۹۸-۱۹۹۷، همراهی کرد.

پس از چندین فصل عملکرد باثبات با روسونری، دیگر وقت تغییر رسیده بود و این بازیکن در سال ۱۹۹۸، راهی چلسی شد. او در نخستین بازی خود برای چلسی، در دیدار برابر کاونتری به میدان رفت. او که در ابتدا با سبک فیزیکی و شدیداً درگیرانه فوتبال انگلیس، خو نگرفته بود، به سرعت خود را تطبیق داد و توانست تا در ترکیب اصلی چلسی نیز درخشان باشد. تنها یک گل برابر کپنهاگن در ۴۵ بازی فصل چلسی، آمار این بازیکن را در این فصل، تشکیل می‌داد. او در فصول بعدی همکاری خود با آبی‌ها، توانست تا آمارهای ۴۳ بازی و یک گل در فصل ۰۰-۱۹۹۹، ۳۹ بازی، دو گل و یک پاس گل در فصل ۰۱-۲۰۰۰، ۳۷ بازی، یک گل و یک پاس گل در فصل ۰۲-۲۰۰۱، ۳۳ بازی و دو گل در فصل ۰۳-۲۰۰۲ و ۲۵ بازی و یک پاس گل در فصل ۰۴-۲۰۰۳ را ثبت کند. رسیدن به بازوبند کاپیتانی چلسی، هم‌بازی‌شدن مجدد با دیدیه دشان، محرومیت سه جلسه‌ای به دلیل ضربه آرنج به فرناندو مورینتس، تشویق شدید در دیدار برابر میلان توسط هواداران تیم سابق و رسیدن به قهرمانی جام حذفی، سوپرکاپ اروپا و انگلستان، از جمله نکات مهم همکاری دسایی با چلسی بود. با درخواست برونو متسو، سرمربی فرانسوی وقت الغرافه قطر، دسایی در سال ۲۰۰۴، پس از جدایی از چلسی، راهی این باشگاه قطری شد. ۲۸ بازی و شش گل از این مرد فرانسوی، کمک‌حال الغرافه در راه قهرمانی لیگ ستارگان قطر بود. او پس از هفت بازی برای القطر، در سال ۲۰۰۶، بازنشسته شد.

دسایی که سابقه بازی برای تیم‌های پایه ملی فرانسه را داشت، در سال ۱۹۹۳ و دیدار برابر سوئد، نخستین بازی ملی خود برای تیم بزرگسالان کشورش را انجام داد. پس از رسیدن به بازوبند کاپیتانی در دیدار دوستانه برابر آذربایجان، این بازیکن به نخستین گل ملی خود رسید. حضور امه ژاکه روی نیمکت سرمربی‌گری فرانسه، دسایی را در رده ملی نیز به اوج رسانده بود. او در یورو ۱۹۹۶ حضور داشت و در پنج بازی برای کشورش به میدان رفت تا به نخستین تجربه در تورنمنت‌های ملی دست یابد. بازی در کنار لوران بلان در جام جهانی ۱۹۹۸، دسایی را به یکی از بهترین‌های جهان تبدیل کرد. او در هفت بازی فرانسه تا رسیدن به قهرمانی جام جهانی ۱۹۹۸، نقشی کلیدی داشت اما این حضور در دیدار فینال برابر برزیل، با دو کارت زرد و اخراج در دقیقه ۶۸، با کمی تلخی همراه شد. او در دو قهرمانی بعدی فرانسه در تورنمنت‌های یورو ۲۰۰۰ و جام کنفدراسیون‌های ۲۰۰۱ نیز نقشی کلیدی داشت و حتی گل منجر به صعود کشورش در نیمه نهایی جام کنفدراسیون‌ها را برابر برزیل، به ثمر رساند. پس از سه بازی تلخ جام جهانی ۲۰۰۲، قهرمانی دیگری در کارنامه ملی این بازیکن با حضور در جام کنفدراسیون‌های ۲۰۰۳ ثبت شد. او در تنها بازی خود در یورو ۲۰۰۴ برابر دانمارک، در حالی که کاپیتان تیم ملی کشورش بود، آخرین بازی ملی خود را تجربه کرد. ۱۱۶ بازی، سه گل و دو پاس گل، کارنامه نهایی ملی دسایی برای فرانسوی‌ها بود. او یک مدافعی قابل با توانایی‌هایی مثل بازپس‌گیری سریع توپ، پرش عالی، تکل‌های موفق و سرعت بالا بود که توسط اهالی فوتبال، به «سنگ» تعبیر می‌شد. ایستادن دسایی در دیواره دفاعی برابر ضربات ایستگاهی، همواره حتی بهترین کاشته‌زن‌ها را نیز به چالش می‌انداخت زیرا این بازیکن، بلد بود چگونه با جذبه‌اش، بر روی رقیب تأثیر بگذارد.

از سری خاطرات فوتبالی

• خورخه کاراسکوسا، کاپیتان تیم ملی آرژانتین که نخواست قهرمان جام جهانی شود؛ «نه» به هر قیمتی
• ویلیام فولک، دروازه‌بان ۱۵۰ کیلوگرمی چلسی و شفیلد؛ از نخستین توپ‌جمع‌کن‌های فوتبال تا شکستن تیرک
• الک لیندزی؛ کندن پوست پرتقال، با پای چپ دفاع چپ لیورپول
• آرشیو تمامی مطالب این دسته