آشنایی با دانکن ادواردز، آخرین قربانی سانحه هوایی مونیخ؛ از قرارداد شبانه با منچستر یونایتد تا تمجید چارلتون

طرفداری | دانکن ادواردز (Duncan Edwards) زاده یک اکتبر ۱۹۳۶ در شهر وودساید انگلستان است. او در پست‌های هافبک چپ، هافبک دفاعی و هافبک میانی بازی می‌کرد. او نخستین فرزند گلدستون و آن سارا ادواردز بود و تنها فرزند این خانواده شد که به سن بلوغ می‌رسید زیرا خواهرش در ۱۴ هفتگی خود، درگذشت. دانکن که در طوب جنگ جهانی دوم بزرگ شده بود، تحصیلات را در سال ۱۹۴۱، در مدرسه ابتدایی پرایوری آغاز کرد و پس از رسیدن به سن قانونی، راهی مدرسه راهنمایی ولورهمپتون شد. در ولورهمپتون بود که دانکن به عضویت تیم فوتبال مدرسه درآمد و توانست تا به یکی از بازیکنان برتر مسابقات مدارس تبدیل شود. بازی‌های خوب دانکن باعث شد تا تیم منتخب مدارس انگلستان، او را برای بازی برابر ولز، در ترکیب اصلی قرار داده و او را عازم ومبلی کند. درخشش ادواردز در تیم منتخب مدارس، او را به عنوان کاپیتانی این تیم و در ادامه، جلب توجه استعدادیاب‌های مختلف رساند. جک اوبرایان، استعدادیاب سال ۱۹۴۸ منچستر یونایتد، در نامه‌ای به مت بازبی، سرمربی تیم اصلی این باشگاه نوشت: «امروز پسری ۱۲ ساله را دیدم که شایسته توجه ویژه است. نام او دانکن ادواردز، اهل دادلی است.

در نتیجه این اتفاقات، دانکن در سال ۱۹۵۲، قراردادی آماتور را با منچستر یونایتد امضا کرد و به تیم جوانان این باشگاه منتقل شد. گفته می‌شود که مدیران یونایتد، برای از دست ندادن این استعداد، در ساعت دوی بامداد، به منزلش مراجعه کردند تا بازیکن جدید خود را با لباس خواب، جذب کنند. پیش از منچستر یونایتد، تیم‌هایی چون ولورهمپتون نیز علاقه فراوانی به جذب این بازیکن داشتند. دانکن که قراردادی آماتوری با منچستر داشت، پیش از رسیدن به تیم اصلی در سال ۱۹۵۳، به صورت موقت در یک نجاری کار می‌کرد. دیدار هفته ۳۷ فصل ۵۳-۱۹۵۲ برابر کاردیف، نخستین بازی دانکن برای تیم اصلی منچستر یونایتد بود که او را با ۱۶ سال و ۱۸۵ روز سن، جوان‌ترین بازیکن تاریخ منچستر یونایتد کرد. در این فصل، تنها همین مسابقه در کارنامه ادواردز به ثبت رسید. سر مت بازبی، سرمربی وقت منچستر، سبک بازی ادواردز را بسیار می‌پسندید و او را به یکی از بازیکنان مهمش در راستای پوست‌اندازی یونایتد مسن آن زمان، تبدیل کرد؛ از همین رو بود که ادواردز نیز یکی از اعضای گروه «بچه‌های بازبی» در یونایتد بود. در فصل ۵۴-۱۹۵۳، بازی‌های بیشتری نصیب این بازیکن شد و او با حضور در ۲۴ بازی، خود را به ترکیب اصلی تیمش، تحمیل کرد.

او در فصل ۵۵-۱۹۵۴، توانست تا نخستین گل دوران حرفه‌ای خود را در هفته ۲۵ برابر بلکپول، به ثمر برساند. در ادامه، دانکن توانست تا علاوه بر بریس خود برابر ساندرلند، دروازه هادرزفیلد، ولورهمپتون و برنلی را باز کرده و با آمار ۳۴ بازی و شش گل، به کارش در این فصل، پایان دهد. هم‌زمان با بازی‌های خوب در تیم اصلی، دانکن در تیم جوانان یونایتد نیز حضور فعالی داشت تا صدای اعتراض تیم‌های دیگر، در رابطه با حضور ستاره تیم اصلی در رده جوانان، بلند شود. بازبی اعتقاد داشت که بازی دادن به دانکن، از نظر سنی، هیچ مشکلی نداشته و او می‌تواند تا زمانی که قانون اجازه دهد، عضویت تیم جوانان منچستر یونایتد را نیز داشته باشد. او در سال ۱۹۵۵، واجد شرایط خدمت سربازی به ارتش انگلستان شد و از همین رو، در این سال، حضور فعالی در مسابقات فوتبال ارتش کشورش داشت. ارتش به ادواردز اجازه داد تا بدون لغو عضویت‌اش در یونایتد، خدمت سربازی خود را در شروزبری و تیم فوتبال ارتش، ادامه دهد. این مهم باعث شده بود تا این بازیکن در یک فصل، به حدود ۱۰۰ بازی رسیده و رکورددار شود.

در فصل ۵۶-۱۹۵۵ که با آمار ۳۳ بازی، سه گل و یک پاس گل از این بازیکن همراه بود، منچستر یونایتد به قهرمانی لیگ برتر انگلستان رسید و ادواردز را به نخستین افتخار فوتبالی‌اش رساند. او در راه ثبت این افتخار، پس از بریس هفته چهارم برابر تاتنهام، در هفته ششم دروازه اورتون را باز کرد. عملکرد قابل قبول دانکن در ترکیب منچستر یونایتد، از چشمان تیزبین مجله «فرانس فوتبال» دور نبود و رتبه ۱۳ توپ طلای سال ۱۹۵۵، به جوان اول شیاطین سرخ رسید. فصل ۵۷-۱۹۵۶ این بازیکن و یونایتد، با قهرمانی در سوپرجام انگلستان شروع و با قهرمانی در لیگ برتر این کشور، به پایان خود رسید. دانکن در راه دومین قهرمانی متوالی تیمش، دروازه تیم‌های لوتون تاون، پورتسموث، منچستر سیتی، آرسنال و ساندرلند را باز کرد تا با آمار ۴۸ بازی، شش گل و سه پاس گل، فصل را به اتمام برساند. او در همین فصل موفق شد تا برای نخستین بار در جام باشگاه‌های اروپا حضور یافته و تا مرحله نیمه نهایی (دیدار برابر رئال مادرید)، پیش‌روی کند. از دیگر اتفاقات مهم این فصل، راهیابی منچستر یونایتد به فینال جام حذفی بود که به لطف تک‌گل پیروزی‌بخش این بازیکن در مرحله پنجم برابر اورتون، عملی شد. 

ادواردز که پیش از شروع فصل ۵۸-۱۹۵۷، در اوج فوتبال خود قرار داشت، پیشنهادات قابل توجهی را از تیم‌های ایتالیایی دریافت کرده بود اما تصمیم داشت که به حضورش در جمع شیاطین سرخ، امتداد بخشد. گلزنی برابر منچستر سیتی، بلکپول، نیوکاسل، لوتون، آرسنال و بولتون، آمار فصل این بازیکن را به ۳۳ بازی، شش گل و سه پاس گل رسانده بودند. پس از دیدار رفت مرحله یک‌چهارم نهایی این فصل جام باشگاه‌های اروپا برابر ستاره سرخ که با یک پاس گل از ادواردز همراه بود، هواپیمای حامل کاروان یونایتد در راه بازگشت، مجبور به توقف در فرودگاه مونیخ آلمان، به منظور سوخت‌گیری بود. صداهای عجیب موتور هواپیما در دو تلاش، باعث شد تا مسافران به ترمینال بازگردند و در همین هنگام، تلگرافی از سوی دانکن برای نامزدش ارسال شود: «تمام پروازها لغو شده‌اند، پرواز فردا است». با وجود تصمیمات اولیه، سومین تلاش خلبانان برای ادامه پرواز باعث شد تا هواپیما آماده شده و این مهم را از سر گیرد اما ادامه پرواز، خبرهای خوبی را برای مسافران هواپیما، از جمله بازیکنان منچستر یونایتد به همراه نداشت. هفت بازیکن و ۱۴ مسافر در حادثه برخورد این هواپیما با یک انبار چوبی حاوی سوخت، جان‌شان را از دست دادند. ادواردز، یکی از بازماندگان این حادثه بود که به بیمارستان ایزار مونیخ منتقل شد. 

گفته می‌شود که دانکن، پیش از شروع پرواز در تلاش سوم، تصمیم گرفته بود تا صندلی خود را که در میانه‌های هواپیما بود، با صندلی‌های عقب‌تر که ایمنی بیشتری داشت، تعویض کند. با تشخیص پزشکان آلمانی، ادواردز دچار فروپاشی ریه، مشکلات کلیوی، شکستگی دنده، لگن و پای راست و چندین مورد آسیب داخلی شده بود. تلاش پزشکان باعث شد تا با تهیه یک کلیه مصنوعی، شانس ادواردز برای بقا، بیشتر شود اما این اندام مصنوعی، نمی‌توانست تا به خوبی، خون او را لخته کند و به همین دلیل، خونریزی داخلی، به مشکلی دیگر برای نجات دانکن تبدیل شد. با وجود این وضعیت بحرانی، دانکن هوشیاری خود را داشت و در ملاقات با مادرش، درخواست بازگشت به خانه و استراحت برای دیدار برابر ولورهمپتون بود. بهبودی اولیه او، پس از چند روز به تحلیل جسمی در اثر دیالیز تبدیل شد تا ادواردز، ۱۵ روز پس از سانحه هوایی مونیخ، در تاریخ ۲۱ فوریه ۱۹۵۸، جان به جان‌آفرین تسلیم کند. پیکر دانکن به انگلستان منتقل شد تا در کنار خواهرش، آرامشی ابدی داشته باشد. پدر دانکن، پس از غم فراق فرزند، در آرامستانی که فرزندش را به خاک آن سپرده بود، به عنوان سرایدار، مشغول به کار شد. ادواردز، تطبیق‌پذیری بالایی داشت و می‌توانست در هر پستی، از جمله دروازه‌بان، بهترین ورژن خود باشد. شاید اگر سانحه مونیخ نبود، جایگاه دانکن در فوتبال جهان، جایگاهی دست نایافتنی و والاتر بود. بابی چارلتون، چهره افسانه‌ای فوتبال انگلستان و منچستر یونایتد نیز از تحسین‌کنندگان دانکن بود و او را در صورت عمر بیشتر، فوتبالیست کامل‌تری از سایر فوتبالیست‌های مطرح تاریخ می‌دانست. نخستین بازی ملی او برای تیم ملی انگلستان، دیدار برابر اسکاتلند در سال ۱۹۵۵ بود. گلزنی برابر آلمان، اسکاتلند و ایرلند شمالی، به همراه بریس برابر دانمارک، تنها اتفاقات مهم ادواردز به همراه تیم ملی کشورش بود. او در تورنمنت ملی مهمی به میدان نرفت و پس از دیدار سال ۱۹۵۷ برابر فرانسه، با آمار ۱۸ بازی، پنج گل و چهار پاس گل، به کارش در این رده، پایان داد.

از سری خاطرات فوتبالی

• آندره آ ایکاردی؛ محصول تیم‌های پایه میلان، از گل پیروزی‌بخش دربی دلامادونینا تا استرالیا
• گئورگی آسپاروهوف یا گوندی، اسطوره فوتبال بلغارستان؛ از رد پیشنهاد میلان تا تصادف، پس از سخاوتمندی
• آدریانو لیته؛ تانک برزیلی اینتر، از فقدان ویرانگر پدر تا آقای گلی در تورنمنت‌های ملی
• آرشیو تمامی مطالب این دسته