املاکیها | استیو ویتکاف کیست و چگونه با جلب اعتماد ترامپ، از وزیر امور خارجه آمریکا جلو زد؟
منبع : طرفداری
طرفداری تایمز | نام استیو ویتکاف، برای خیلی از ایرانیها، تا پیش از دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ ناآشنا بود. او در دوران فعالیتهای سیاسی خود، در برخی از مهمترین جلسات دیپلماتیک قرن بیست و یکم حاضر بوده و همین باعث میشود بیش از پیش برای ما جالب باشد که بدانیم او کیست و در دنیای سیاست چه میکند؟
چگونه فردی از دنیای وکالت و سپس املاک، به سیاست وارد شد؟ تا جایی که (دست کم در سطح اجرایی)، از مارکو روبیو به عنوان وزیر امور خارجه آمریکا جلو زد و به جمع سیاستمردان راه پیدا کرد. در این مطلب، بیشتر با «آقای مذاکره کننده» آشنا خواهیم شد.
معرفی استیو ویتکاف
استیون چارلز ویتکاف، متولد ۱۵ مارس ۱۹۵۷ در برانکسِ نیویورک، یک سازنده، سرمایهگذار و نیکوکار برجستهٔ آمریکایی در حوزهٔ املاک و مستغلات است که مسیر حرفهای خود را از وکالت به ساختن یک امپراتوری بزرگ در توسعهٔ املاک، تغییر داد.
او بنیانگذار و رئیس گروه ویتکاف است؛ یک شرکت یکپارچهٔ املاک که در سال ۱۹۹۷ تأسیس شد و در زمینهٔ تملک، تأمین مالی، بازسازی و توسعهٔ املاک در شهرهای بزرگ آمریکا و همچنین در سطح بینالمللی فعالیت میکند.
سبد داراییهای ویتکاف شامل املاک شاخصی همچون هتل پارک لین و ساختمان وولورث در نیویورک است و شرکت او مدیریت بیش از ۷۰ ملک را در مراکز تجاری، از نیویورک تا میامی و لس آنجلس، بر عهده داشته است.
برآوردهای اخیر نشان میدهد که دارایی خالص ویتکاف عمدتاً از فعالیتهای او در حوزهٔ املاک و مستغلات ناشی میشود و خانوادهٔ او نیز در پروژههایی مانند «ورلد لیبرتی فایننشال» مرتبط با رمز ارز دونالد ترامپ، دارای منافع هستند.
فراتر از دنیای کسب و کار، ویتکاف در دولت دوم ترامپ به یکی از چهرههای کلیدی سیاست خارجی آمریکا تبدیل شد و از سال ۲۰۲۵ به عنوان فرستادهٔ ویژه او به خاورمیانه فعالیت میکند؛ نقشی که بعدها گسترش یافت و شامل مذاکرات حساس با روسیه، ایران و مسائل گستردهتر خاورمیانه شد.
سالهای ابتدایی زندگی استیو ویتکاف
ویتکاف در خانوادهای کارگر در لانگ آیلندِ نیویورک بزرگ شد؛ جایی که کسب و کار پدرش در صنعت پوشاک، از همان ابتدا در او درکی از کارآفرینی و ریسکپذیری ایجاد کرد.
او تحصیلات عالی خود را در دانشگاه هافسترا دنبال کرد و در سال ۱۹۸۰ مدرک کارشناسی علوم سیاسی و در سال ۱۹۸۳ مدرک دکترای حقوق را دریافت کرد.
ویتکاف زندگی حرفهای خود را بهعنوان وکیل املاک و مستغلات آغاز کرد و به شرکت حقوقی «درایر و تراوب» در نیویورک پیوست؛ جایی که نمایندهٔ توسعهدهندگان و سرمایهگذاران بزرگ بود.
این نقش او را با پیچیدگیهای معاملات ملکی آشنا کرد و مهارتهایش را بهعنوان یک مذاکرهکننده تقویت نمود؛ ویژگیای که همکارانش او را بهخاطر آن «باهوش، خوشبرخورد و دارای ارتباط مردمی» توصیف کردهاند.
در سال ۱۹۸۵، ویتکاف بههمراه وکیل دیگری به نام لَری گلاک، شرکت «استلر منیجمنت» را بنیان گذاشت (نام استلر ترکیبی از «استیو» و «لری» بود). این شرکت تمرکز خود را از فعالیت حقوقی به مالکیت و مدیریت املاک، بهویژه ساختمانهای مسکونی در شهر نیویورک، تغییر داد.
بدین ترتیب ویتکاف از وکالت به سوی سرمایهگذاری چرخید؛ جایی که او شروع به تملک و بازسازی املاک کم ارزش کرد. با رسیدن به اواسط دههٔ ۱۹۹۰، استلر سبد دارایی قابل توجهی ایجاد کرده بود که زمینه را برای فعالیتهای مستقل ویتکاف فراهم ساخت.
خودسازی استیو ویتکاف در حوزه املاک و مستغلات
صعود ویتکاف در دنیای املاک و مستغلات در سال ۱۹۹۷ شتاب گرفت؛ زمانی که پس از جدایی از گلاک، گروه ویتکاف را تأسیس کرد.
این شرکت بهسرعت خود را بهعنوان یک قدرت اصلی تثبیت کرد و از تخصص ویتکاف در تأمین مالی، ساخت و ساز و مدیریت دارایی بهره برد. این شرکت تحت رهبری او، املاک متعددی را در بازارهای کلیدی توسعه داد یا بازسازی کرد؛ از جمله هتلهای لوکس، فضاهای اداری و چندین برج مسکونی.
تا سال ۲۰۱۹، گروه ویتکاف مالک نزدیک به ۵۰ ملک در آمریکا و خارج از آن بود و دفاتری در نیویورک، لس آنجلس و میامی داشت.
موفقیت او بدون چالش نبود. ویتکاف با شکستهای مالی نیز روبهرو شد؛ از جمله بدهی بالا آوردن در پروژه هتل پارک لین، اما در نهایت نهاد سرمایهگذاری قطر بیش از ۶۵۰ میلیون دلار برای آن ملک پرداخت و او را از یک مخمصهٔ اقتصادی نجات داد؛ موضوعی که بعدها به جنجالهایی دربارهٔ نفوذ احتمالی خارجی بر او انجامید.
با وجود این، شهرت ویتکاف بهعنوان «استاد مذاکره کردن» رشد کرد و همتایانش توانایی او در بستن معاملات پیچیده را تحسین کردند.
او اعضای خانوادهاش را نیز وارد این کسب و کار کرد؛ از جمله همسر سابقش لورن راپوپورت و پسرانش زک و الکساندر که دومی بهعنوان مدیرعامل مشترک کنار او فعالیت میکند.
فعالیتهای نیکوکارانهٔ ویتکاف، بهویژه در امور مرتبط با جامعهٔ یهودی (او ریشههایی در امپراتوری پیشین روسیه دارد)، جایگاه او را در محفل نخبگان بیش از پیش ارتقا داد.
دوستی و همکاری استیو ویتکاف با دونالد ترامپ
رابطهٔ ویتکاف با دونالد ترامپ به سال ۱۹۸۶ بازمیگردد؛ زمانی که او بهعنوان وکیل املاک در شرکت درایر و تراوب فعالیت میکرد و ترامپ یکی از موکلانش بود.
در روایتی مشهور، ویتکاف در جریان یک جلسهٔ معاملاتی که به شب کشیده شد، ترامپ را در یک اغذیهفروشی دید. ترامپ کیف پولش را فراموش کرده بود و ویتکاف برایش یک ساندویچ ژامبون و پنیر سوئیسی خرید.
هشت سال بعد، یعنی در سال ۱۹۹۴، آنها دوباره ارتباط برقرار کردند؛ زمانی که ترامپ ماجرای «ساندویچ» را به یاد آورد و این موضوع جرقهٔ یک دوستی عمیق شد.
این دو بر سر علایق مشترکی مانند املاک، گلف و زندگی در نیویورک و فلوریدا با یکدیگر پیوند خوردند و بهتدریج به شرکای تجاری و محرم اسرار یکدیگر تبدیل شدند.
ترامپ بر تغییر مسیر حرفهای ویتکاف به سمت توسعهٔ املاک تأثیر گذاشت و ویتکاف او را الگوی خود میداند: «این کار را از او یاد گرفتم.»
پس از انتخابات ۲۰۲۰، پیوند آنها قویتر شد؛ بهطوری که ویتکاف در سال ۲۰۲۳ بهعنوان شاهد در دادگاه تقلب ترامپ شهادت داد و بیش از دو میلیون دلار به کمپین سیاسی ترامپ کمک مالی کرد.
ویتکاف ترامپ را «بهترین دوست» خود توصیف کرده و این رابطه به پیوندهای خانوادگی نیز کشیده شده است. ویتکاف همچنین در دورهٔ نخست ریاست جمهوری ترامپ، در موضوعاتی مانند مالیات و بحران مواد مخدر به او مشاوره میداد.
نقش استیو ویتکاف در دولت ترامپ و مذاکرات بینالمللی
در نوامبر ۲۰۲۴، ویتکاف از جانب ترامپ بهعنوان فرستادهٔ ویژه خاورمیانه منصوب شد؛ انتصابی که به دلیل اعتماد شخصی، بدون طی فرایندهای سنتی تأیید انجام شد.
در سال ۲۰۲۵، دامنهٔ مأموریت ویتکاف بهسرعت گسترش یافت و عملاً او به فرستادهٔ غیررسمی در ارتباط با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، و همچنین مسئول مذاکرات مربوط به جنگ روسیه و اوکراین، برنامهٔ هستهای ایران و تلاشهای صلح در خاورمیانه (از جمله پایان دادن به درگیری اسرائیل و حماس) تبدیل شد.
او نقشی کلیدی در تبادل زندانیان با روسیه، توافقهای آتشبس در غزه و گفتوگوهای غیرمستقیم با ایران از طریق عمان ایفا کرد. به اواسط سال ۲۰۲۵ که رسیدیم، ویتکاف به «مرد اول» ترامپ در این پروندهها بدل شد و اغلب بهطور مستقل عمل میکرد.
مشارکت او در مذاکرات روسیه – اوکراین شامل چندین دیدار با پوتین بود که به چارچوبهایی برای نشستهای صلح در عربستان سعودی و تبادل زندانیان انجامید.
در مورد ایران، او مذاکرات تخصصی در سطح کارشناسان را در مسقط و رم رهبری کرد. او در جدیدترین دور مذاکرات نیز، همچنان نماینده اصلی آمریکاست.
در سطح خاورمیانه نیز، ویتکاف با تکیه بر ارتباطات خود با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و رهبران جهان عرب، روند آزادی گروگانها و برپایی آتشبس را تسهیل کرد.
چرا ویتکاف به جای مارکو روبیو رهبری مذاکرات را بر عهده دارد
مارکو روبیو، بهعنوان وزیر امور خارجه، اختیار رسمی دیپلماسی آمریکا را در دست دارد و از تجربهٔ گستردهای در سیاست خارجی، از دوران حضورش در سنا برخوردار است.
با این حال، ترامپ بهدلیل دوستی چند دههای با ویتکاف و برداشتش از توانایی بالای او در معاملهگری، ویتکاف را ترجیح داده و او را فردی «همه فن حریف» میبیند که مقید به هنجارهای بوروکراتیک نیست.
منابع داخلی اشاره میکنند که ترامپ خواهان دادن نقشی «معنادار» به ویتکاف بوده و از ارتباطات تجاری او در خاورمیانه و روسیه بهره گرفته است.
دامنهٔ مأموریت ویتکاف از فرستادهٔ خاورمیانه به پروندههای روسیه و ایران گسترش یافت و گاهی روبیو را به حاشیه راند؛ روبیویی که گفته میشود از کُندی پیشرفت در مذاکرات اوکراین ابراز نارضایتی کرده است.
منتقدان استدلال میکنند که کمبود تجربهٔ دیپلماتیک ویتکاف و ارتباطات پیشین او با قطر (در جریان نجات مالیاش) بیطرفی او را، بهویژه در مذاکرات مرتبط با حماس، زیر سؤال میبرد. برخی متحدان نیز جلسات انفرادی او و اتکایش به مترجمان خارجی را، نقض پروتکلها میدانند.
روبیو بهطور علنی از ویتکاف حمایت کرده، اما گزارشها از تنشهای داخلی حکایت دارند؛ جایی که روبیو مواضع سختگیرانهتری در قبال روسیه اتخاذ میکند، در حالی که ویتکاف طرفدار مذاکره است.
در نهایت، ترجیح ترامپ به وفاداری شخصی بهجای تخصص نهادی، دلیل اصلی پررنگ شدن نقش ویتکاف است؛ چیزی که باعث شده است او را با نقش جرد کوشنر در دورهٔ نخست ترامپ مقایسه کنند.
