آشنایی با برت تراوتمن، سرباز نازی که به شماره یک منچستر سیتی تبدیل شد؛ قهرمان گردن شکسته و اسیر خوشبخت
برت تراوتمن، یکی از خاصترین داستانهای تاریخ فوتبال جهان را دارد. او پس از خدمت به ارتش نازی در آلمان، توسط یک سرباز انگلیسی اسیر شد تا در دوران اسارت، به عنوان یک دروازهبان فوتبال بدرخشد. پس از پایان اسارت، تراوتمن انتقالی جنجالی به منچستر سیتی داشت و با وجود مخالفت یهودیان، توانست تا به شماره یک این باشگاه تبدیل شود. تراوتمن در فینال جام حذفی انگلستان، با وجود شکستگی گردن، ۱۵ دقیقه دروازه منچستر سیتی را بسته نگاه داشت و این باشگاه را به قهرمانی رساند.
طرفداری | برنهارد کارل تراوتمن (Bernhard Carl Trautmann) یا برت تراوتمن (Bert Trautmann)، زاده ۲۲ اکتبر ۱۹۲۳ در شهر برمن آلمان است. او در پست دروازهبان بازی میکرد. پدر برنهارد، کارگر یک کارخانه کود بود و به همراه خانوادهاش در یک محله کارگرنشین زندگی میکرد. مشکلات اقتصادی باعث شد تا این خانواده در دهه ۳۰ میلادی به یک بلوک آپارتمانی در منطقه دیگری، کوچ کنند. برنهارد، علاقه به ورزشهایی چون هندبال، داژبال و فوتبال داشت اما پیوستن به سازمان یونگ فولک آلمان که برای تعیین مسیر نوجوانان آلمان به سوی تفکرات هیتلر طراحی شده بود، مسیر زندگی این پسر اهل برمن را تغییر داد. در سال ۱۹۴۱، تراوتمن به عنوان اپراتور رادیویی، در نیروی هوایی آلمان نازی، مشغول به کار شد. یکنواختی زندگی رزمی باعث شد تا برنهارد برای گذران وقت به شوخیهای عملی متوسل و در نتیجه آن، محکومیتی سه ماهه را متحمل شود. در همین حین بود که او به آپادنیسیت دچار شد تا در دوره محکومیت خود، بستریشدن در بیمارستان نظامی را نیز تحمل کند.
نخستین کمکهای نظامی تراوتمن به ارتش آلمان در پیشروی پیادهنظام آنها به سوی دنیپروپتروسک اوکراین صورت گرفت. برنهارد که به دلیل دستاوردهایش در ارتش به درجه «سرجوخه» رسیده بود، دلاوریها و اقدامات موفقی را در جبهه شرقی داشت تا یکی از ۳۰۰ بازمانده ضد حمله روسها در اوکراین باشد. اقدامات او باعث شد تا آدولف هیتلر، رهبر وقت نازیهای آلمان، او را شایسته دریافت صلیب آهنین درجه یک کند. در ادامه، برنهارد به درجه «گروهبان» رسید و یکی از اعضای محافظین حمله احتمالی متفقین در فرانسه بود. بقا پس از یک انفجار و مدفونشدن سه روزه در آوار، سختیهایی بود که تراوتمن، پیش از اسارت ناکام توسط سربازان شوروی و فرانسه متحمل شد؛ تراوتمن با فرار کردن از سربازان شوروی و فرانسه، از اسارت نجات یافت. بازگشت به برمن، تصمیمی بود که باعث شد تا برنهارد، علاوه بر دشمن، به دلیل نداشتن برگه مرخصی از ارتش، توسط نیروهای خودی نیز تحت تعقیب باشد. او پس از چند روز توسط متفقین در یک انبار، دستگیر شد و تنها به دلیل نداشتن اطلاعات مفید، از آن رهایی یافت. او از ترس اعدام، از اردوگاه اسیران متفقین فرار کرد اما پس از آنکه، از نرده پرید، یک سرباز بریتانیایی را پیش روی خود دید. جمله «سلام فریتز (خطابه انگلیسیها به سربازان آلمانی)، یک فنجان چای میل داری؟»، از سوی این انگلیسی، شروع دوران اسارت و دوری تراوتمن از وطنش بود.
زندانیشدن در اوستنده بلژیک، بازجویی در اردوگاه موقت ایسکس، انتقال به اردوگاه اسرای جنگی ماربری هال چشایر، کار در مزارع محلی فورت کرازبی هایتاون و سپس انتقال به اردوگاه اسرای جنگی لنکشایر، مسیر جدیدی بود که در دوران اسارت برای تراوتمن، طراحی شده بود. در اردوگاه اسیران جنگی، درجههای سفیدرنگ (آنتی نازیها)، خاکستری (میانهدارها) و سیاه (نازیهای پشیماننشده)، برای اسرا وجود داشت؛ برنهارد که در اردوگاه به «برت» معروف شده بود، در ابتدا درجه سیاهرنگ داشت و به عنوان یک «نازی» شناخته میشد اما به مرور توانست تا با رفتارهای خوب، خودش را به میانه یعنی درجه خاکستری برساند. یکی از سرگرمیهای برت در دوران اسارت، مسابقات فوتبال در کمپ بود. او در پستهای مهاجم نوک و مدافع میانی بازی میکرد اما مصدومیت دروازهبان تیم باعث شد تا این اسیر اهل برمن، با ایستادن درون خط دروازه، درخشش قابل توجهی را داشته باشد. از آن پس، تراوتمن به دروازهبان تیم کمپ خود تبدیل شد و در مسابقات اسرا، بازی میکرد. با تعطیلی اردوگاه اسرای جنگی در اواخر دهه ۴۰ میلادی، تراوتمن تصمیم گرفت تا در انگلستان بماند و در مزرعه میلنت ورپ، مشغول خنثیسازی بمبهای زمان جنگ شود. او در سال ۱۹۴۸، توسط یکی از تماشاگران مسابقات اسرای جنگی، به بازی در فوتبال آماتور دعوت شد. در نتیجه این دعوت بود که برت با باشگاه سنت هلنزتاون، قرارداد بست. او در ۴۳ بازی برای این باشگاه به میدان رفت و در همین روزها با دختر منشی باشگاهش، ازدواج کرد. درخشش ادامهدار برت در خط دروازه که از اردوگاه اسرا شروع شده بود، باعث شد تا سنت هلنزتاون به یک سطح بالاتر صعود کند.
عملکرد آرمانی تراوتمن در سنت هلنزتاون باعث شد تا باشگاه منچستر سیتی که در بالاترین سطح فوتبال انگلیس حضور داشت، به همکاری با او، علاقهمند شود. در نهایت، قرارداد برت با سیتی در نقل و انتقالات تابستانی سال ۱۹۴۹ نهایی شد تا این اسیر سابق آلمانی، رقیب جدی فرانک سویفت و ران پاول برای ایستادن در خط دروازه شود. حضور سرباز سابق نازی در منچسترسیتی باعث شد تا گروههای مختلفی از مردم به جذب این بازیکن، اعتراض کنند. یهودیان طرفدار سیتی، اعتقاد داشتند که به دلیل شکنجه میلیونها یهودی، باشگاه محبوبشان نباید با یک آلمانی، آنهم سرباز سابق نازی، همکاری کند؛ خیلی از طرفداران سیتی نیز پس از این قرارداد، تصمیم گرفتند تا طرفدار باشگاه دیگری شوند. این اعتراضات بعدها به یک کمپین تبدیل و در ادامه به پلاکاردهایی در ورزشگاه شامل عباراتی چون «جنایتکار جنگی» و نامههای تهدیدآمیز، منتهی شد. با این وجود، خاخام شهر منچستر یعنی الکساندر آلتمن، از تمام اعضای یهودیان شهر درخواست کرد که به تراوتمن احترام بگذارند و او را با جنایات نازیها، قضاوت نکنند. در ادامه، اریک وست وود، کاپیتان منچسترسیتی نیز در رختکن، از دروازهبان آلمانی تیمش حمایت کرد و فضای ورزشی تیمش را به دور از جنگ و وقایع سیاسی خواند. نخستین بازی برت برای منچستر سیتی در هفته ۱۸ برابر بولتون صورت گرفت. ادامه اعتراضات به ورزشگاهها باعث شد تا تراوتمن به تمرکز کافی برای درخشش نرسد و در هفته ۲۰ از دربی کانتی، هفت گل دریافت کند. با این وجود، سیوهای متوالی برت در هفته ۲۷ برابر فولام که از سنگینترشدن شکست ۰-۱ تیمش جلوگیری کرد، تم اعتراضات متوالی را به یک تشویق ممتد تبدیل کرد. ۲۶ بازی و پنج کلینشیت در فصلی که به سقوط سیتیزنها منتهی شد، حاصل ماجراجویی برت در بالاترین سطح فوتبال بود.
تراوتمن در ۴۳ بازی فصل ۵۱-۱۹۵۰ سطح دوم فوتبال انگلستان به میدان رفت و نقشی کلیدی در بازگشت تیمش به بالاترین سطح، ایفا کرد. ۴۳ بازی و شش کلینشیت در فصل ۵۲-۱۹۵۱، ۴۲ بازی و شش کلینشیت در فصل ۵۳-۱۹۵۲، ۴۳ بازی و هشت کلینشیت در فصل ۵۴-۱۹۵۳ و ۴۴ بازی و ۱۳ کلینشیت در فصل ۵۵-۱۹۵۴، تراوتمن را از یک بازیکن مغضوب به محبوبترین بازیکن هواداران سیتی تبدیل کرد. لس مک داول، سرمربی منچستر سیتی در اوایل دهه ۵۰ میلادی نیز تاکتیکهای خودش را بر اساس تواناییهای تراوتمن بر روی پرتابهای دست بلند و شروعهایش بنا کرد تا نقش این آلمانی در ثبات سیتیزنها، بسیار مشهودتر شود. پیشنهاد وسوسهبرانگیز شالکه، نشانگر درخشش تراوتمن در خط دروازه سیتی بود اما این مرد آلمانی، از جایگاه خودش در انگلستان راضی بود و تصمیم گرفت تا پیشنهاد معدنچیها را به آسانی، رد کند. در فصل ۵۶-۱۹۵۵ بود که منچستر سیتی با کلینشیت تراوتمن در مرحله نیمه نهایی جام حذفی برابر تاتنهام، به مرحله فینال آن صعود کرد. دیدار فینال جام برابر بیرمنگام، اگرچه به قهرمانی سیتیزنها منتهی شد اما اتفاق تلخی را نیز به همراه داشت؛ تراوتمن در ۱۵ دقیقه پایانی بازی، شیرجه قهرمانانهای را به سمت توپی که همراه با پیتر مورفی، بازیکن حریف به سمتش میآمد، زد تا در اثر برخورد زانوی مورفی با گردنش، متحمل درد شدیدی شود. به دلیل پایان تعویضهای سیتی، تراوتمن درد شدید خود را تحمل کرد و در یک ربع پایانی بازی، توانست تا با سیوهای خودش، تیمش را به قهرمانی برساند. او بلافاصله پس از بازی به بیمارستان منتقل و در آنجا، متوجه شکستگی گردنش شد؛ شکستگی مهره دوم گردن برت از دو قسمت، تنها با چسبندگی یکی از دو قسمت به مهره سوم گردن بود که جان این مرد آلمانی را نجات داد. به گفته پزشک معالج، برت خوششانس بود که از این حادثه، جان سالم به در برد زیرا یک تکان اتوبوس نیز میتوانست تا مهرههای گردنش را جابهجا کرده و جانش را بگیرد. جراحی و در ادامه، گچ گرفتن سر تا کمر، اقداماتی بود که برای درمان تراوتمن انجام شد.
برایم مهم نیست که درد مثل یک سیخ داغ باشد، میدانم که مدال و جام را در جیبم دارم. پس از بازی، پزشکان سرم را سوراخ کردند و کولیسهایی قلابمانند «U» شکل را در آن قرار دادند. من مجبور شدم روی یک تخته با یک پتو دراز بکشم و گچ گرفتن سر تا کمرم را تحمل کنم. من کاملاً بی حرکت بودم. پزشکان به من هشدار دادند که این مصدومیت میتواند باعث بازنشستگی اجباری من از فوتبال شود.
۴۵ بازی و ۱۳ کلینشیت، پایانبخش فصلی بود که به قهرمانی و مصدومیت شدید برای تراوتمن منتهی شد. او در پایان همین فصل، عنوان «بهترین بازیکن فصل منچستر سیتی» را به دلیل نمایش قهرمانانهاش در فینال جام حذفی، به دست آورد. این سنگربان، فصل ۵۷-۱۹۵۶ را در دوران ریکاوری گذراند و پس از بازگشت به میادین، آمار ۲۳ بازی و دو کلینشیت را به ثبت رساند. در ادامه، این بازیکن، آمارهای ۳۵ بازی و دو کلینشیت در فصل ۵۸-۱۹۵۷، ۴۱ بازی و چهار کلینشیت در فصل ۵۹-۱۹۵۸، ۴۱ بازی و شش کلینشیت در فصل ۶۰-۱۹۵۹، ۴۰ بازی و چهار کلینشیت در فصل ۶۱-۱۹۶۰، ۴۲ بازی و هفت کلینشیت در فصل ۶۲-۱۹۶۱ و ۱۵ بازی و یک کلینشیت در فصل ۶۳-۱۹۶۲ را به دست آورد. او در سال ۱۹۶۴، از سیتی جدا شد و با باشگاه ولینگتون تاون در لیگهای جنوبی انگلستان قرارداد بست. هفت بازی و یک اخراج به دلیل بازی خشونتآمیز، پایانبخش حرفه فوتبال این سنگربان بود. تراوتمن، به دلیل آن که مدیران فدراسیون فوتبال آلمان، شرط دعوتش را بازی در بوندسلیگا دانسته بودند، هیچگاه موفق به بازی در رده ملی برای تیم ملی آلمان نشد. او تنها در مسابقات منتخب لیگ انگلستان برابر لیگهای ایرلند و ایتالیا، بازی در سطحی غیر از باشگاهی را تجربه کرد.
مهار ضربات پنالتی، از تخصصهای همیشگی تراوتمن در زمین چمن بود. او موفق شد تا ۶۰ درصد از پنالتیهایی که برابرش قرار گرفته بود را مهار کند. بازی در هندبال باعث شده بود تا پرتاب دستهای این سنگربان نیز بسیار ویژهتر از سایر همپستهایش باشد. عملکرد خوب این آلمانی باعث شده بود تا لو یاشین، از اسطورههای دنیای دروازهبانی، او و خودش را تنها دروازهبانهایی در حد کلاس جهانی بداند. مارکوس اچ روزن مولر، فیلمسازی بود که پس از مطالعه داستان زندگی تراوتمن، تصمیم گرفت تا فیلمی را با نام «The Keeper» بسازد؛ دیوید کراس، بازیگری بود که نقش برت را در این فیلم ایفا کرد. روزن مولر برای ساخت این فیلم، دیداری را با تراوتمن داشت و از خاطرات او در دوران رهبری آدولف هیلتر، جنگ جهانی دوم، اسارت و فوتبال، گزارش تهیه کرد. تراوتمن، نشان لیاقت جمهوری آلمان را در سال ۱۹۹۷ به دست آورد و به دلیل تلاشهایش در جهت بهبود روابط میان آلمان و انگلستان، این جایزه را در سفارت بریتانیا در آلمان، دریافت کرد. دیدار با ملکه انگلستان در ارکستر فیلارمونیک لندن، افتخاری دیگر برای این آلمانی بود؛ ملکه انگلستان در این دیدار، خطاب به برت گفت: «آه، جناب تراوتمن، من شما را به یاد دارم. آیا هنوز گردنتان درد میکند؟». نام این سنگربان در سال ۲۰۰۵ به تالار مشاهیر موزه ملی فوتبال، اضافه شد. برت در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۳، در سن ۸۹ سالگی، به دلیل حمله قلبی، دار فانی را وداع گفت.
از سری خاطرات فوتبالی
- کلودمیر کاکائو؛ هلموت برزیلی آلمان و مهاجم گلزن اشتوتگارت
- دارکو پانچف؛ کبرای مقدونی یوگسلاوی، از کفش طلای اروپا تا برزخ در اینتر
- روبرتو دینامیته، انفجار گل برزیل؛ از حضور کوتاهمدت در بارسلونا تا عکس معروف «خدا با استوک»
- آرشیو تمامی مطالب این دسته
