چرا چلسی سراغ لیام روسنیر رفته است؟

طرفداری | با خروج انزو مارسکا از چلسی، آبی‌های لندن به دنبال مردی جدید برای هدایت ترکیب جوان خود هستند. لیام روسنیر در استراسبورگ عملکردی چشمگیر داشته است، اما آیا او برای نشستن روی صندلی داغ استمفوردبریج آماده است؟

اگرچه قطع همکاری چلسی با مربیان مختلف طی سال‌های اخیر به اتفاقی تقریباً عادی تبدیل شده، شاید این بار بسیاری تصور می‌کردند شرایط متفاوت خواهد بود.

انزو مارسکا در سال ۲۰۲۴ قراردادی بلندمدت امضا کرد و نخستین فصل حضورش روی نیمکت چلسی را با دو جام به پایان رساند؛ از جمله قهرمانی جهان در تابستان، که دستاوردی بزرگ محسوب می‌شد.

با این حال، به دلایلی که هنوز هم به‌ طور کامل روشن نشده، مارسکا در روز نخست سال نوی میلادی، استمفوردبریج را ترک کرد و حالا جست‌وجو برای جانشین او آغاز شده است.

فصل ۲۶-۲۰۲۵ تا اینجا مطابق برنامه برای چلسی پیش نرفته است. آن‌ها به نیمه‌ نهایی لیگ کاپ رسیده‌اند و همچنان شانس مناسبی برای صعود مستقیم از فاز لیگ در لیگ قهرمانان اروپا دارند، اما قرار گرفتن در ردهٔ پنجم لیگ برتر و فاصله ۱۵ امتیازی با آرسنال صدرنشین، وضعیتی آرمانی به شمار نمی‌آید.

مارسکا با نرخ پیروزی ۶۰ درصدی از چلسی جدا شد؛ او در مجموع رقابت‌ها ۵۵ بازی از ۹۲ دیدار خود را برد (۱۶ تساوی و ۲۱ شکست). با این حال، درصد پیروزی او در لیگ برتر (۴۹ درصد) تنها اندکی بهتر از مائوریسیو پوچتینو (۴۷ درصد) و برابر با نخستین دورهٔ مربیگری فرانک لمپارد در چلسی بود.

حال سؤال این است: چه کسی می‌تواند در میانهٔ فصل جای مارسکا را بگیرد و انتظارات باشگاه را با توجه به سرمایه‌گذاری عظیم مالکان جدید، کلیرلیک کپیتال و تاد بولی، برآورده کند؟ گزارش‌ها حاکی از آن است که نگاه‌ها به سوی لیام روسنیر، سرمربی استراسبورگ، دوخته شده است.

اگر کسی می‌گفت باشگاه فوتبال چلسی در حال بررسی استخدام مربی‌ای است که همین تابستان ۲۰۲۴ از هال‌ سیتی اخراج شده، احتمالاً تصور می‌کردید مشکلی وجود دارد.

اما ماجرا ابعاد بیشتری دارد؛ از جمله این واقعیت که استراسبورگ بخشی از مجموعهٔ تحت مالکیت همان گروه است و همین موضوع باعث شده مدیران چلسی شناخت نزدیکی از کار روسنیر داشته باشند.

لیام روسنیر، فرزند لروی روسنیر (سرمربی پیشین برنتفورد و تورکی یونایتد)، در دوران فوتبالش ۱۴۱ بازی در لیگ برتر برای فولام، هال‌ سیتی، ردینگ و برایتون انجام داد.

پس از پایان دوران بازی و در زمان فعالیت به‌ عنوان مربی در برایتون، او به‌ عنوان کارشناس به اسکای اسپورتس پیوست و خیلی زود به‌ عنوان فردی شناخته شد که به‌ خوبی تحقیق می‌کند و در عین حال می‌تواند دیدگاه‌هایش را به شکلی قابل فهم و جذاب منتقل کند.

با این حال، علاقهٔ اصلی او همواره سرمربی شدن بود. روسنیر در گفت‌وگویی با وب‌سایت لیگ برتر در ماه می ۲۰۲۵ گفت:

وقتی ۱۰ ساله بودم، یادم هست که شب‌های جمعه دور میز شام می‌نشستیم و با پدرم ضربات ایستگاهی تیمش برای روز بعد را مرور می‌کردیم. همه‌ چیز از همان‌جا شروع شد.

او مرا به رختکن می‌برد و جنبه‌های تاکتیکی فوتبال، برنامه‌ریزی و آماده‌سازی تیم، از همان ابتدا برایم جذاب بود؛ آنقدر که در ۱۱ سالگی به‌ عنوان بازیکن-مربی، تیم مدرسه‌مان را تمرین می‌دادم. می‌دانم شاید عجیب به نظر برسد، اما برای من طبیعی بود، چون عاشق مربیگری بودم.

همه‌ چیز از همان زمان آغاز شد و این اشتیاق برای دیدن پیشرفت بازیکنان، هرگز مرا ترک نکرده است.»

روند صعودی لیام روسنیر

روسنیر مسیر مربیگری خود را به‌ عنوان دستیار تیم زیر ۲۳ سال برایتون آغاز کرد و سپس زیر نظر فیلیپ کوکو و وین رونی در دربی کانتی فعالیت داشت. پس از استعفای رونی در ژوئن ۲۰۲۲، او به‌ طور موقت هدایت تیم را در پراید پارک برعهده گرفت، اما در نهایت باشگاه پل وارن را به‌ عنوان سرمربی منصوب کرد و این تصمیم به جدایی روسنیر انجامید. با این حال، او مدت زیادی بدون تیم نماند و در نوامبر ۲۰۲۲ به‌ عنوان سرمربی هال‌ سیتی، باشگاه سابقش، منصوب شد.

در زمان ورود او، هال چهارمین تیم از قعر جدول چمپیونشیپ بود، اما فصل را در رتبهٔ پانزدهم به پایان رساند. تنها هشت تیم پس از حضور روسنیر، امتیازات بیشتری از ۳۸ امتیازِ هال کسب کردند.

البته آن‌ها تساوی‌های زیادی داشتند؛ در واقع نیمی از بازی‌هایشان (۱۴ تساوی از ۲۸ مسابقه). هیچ تیم دیگری در آن بازه بیش از ۱۱ تساوی ثبت نکرد، اما «سخت‌ باخت‌ دادن» پایه‌ای بود که روسنیر می‌خواست پیش از تلاش برای صعود در فصل ۲۴-۲۰۲۳ بنا کند. پس از انتصاب او، تنها برنلی (۲ شکست) و لوتون (۴ شکست) که هر دو صعود کردند، شکست‌های کمتری نسبت به هال (۶ شکست) داشتند.

هال فصل ۲۴-۲۰۲۳ را در رتبهٔ هفتم به پایان رساند و تنها با اختلافی اندک از پلی‌آف بازماند، اما باشگاه به شکلی غافلگیر کننده تصمیم به اخراج روسنیر گرفت. تصمیمی که چندان هم هوشمندانه نبود، چرا که هال در فصل بعد تنها با تفاضل گل از سقوط نجات یافت.

با این وجود، روسنیر بار دیگر خیلی زود صاحب شغل شد. گروه بلوکو، مالک چلسی، او را برای هدایت استراسبورگ در لیگ یک فرانسه جذب کرد. این باشگاه عملاً به‌ عنوان تیم تغذیه‌ کنندهٔ چلسی شناخته می‌شود و روسنیر با ترکیبی جوان که به دنبال درخشش در فرانسه بود، فرصتی یافت تا توانایی‌هایش را خارج از انگلیس اثبات کند.

استراسبورگ پیش از حضور او در رتبهٔ سیزدهم قرار داشت، اما روسنیر در نخستین فصل، تیم را به مقام هفتم رساند؛ آن‌ها تنها ۹ شکست در ۳۴ بازی متحمل شدند (۱۶ برد و ۹ تساوی) و سهمیهٔ لیگ کنفرانس اروپا را به دست آوردند. تنها سه تیم، شکست‌های کمتری نسبت به آن‌ها داشتند.

در تعطیلات زمستانی این فصل نیز استراسبورگ دوباره هفتم است و علاوه بر آن، فاز لیگ مسابقات لیگ کنفرانس اروپا را با صدرنشینی و تنها از دست دادن دو امتیاز در شش بازی به پایان رسانده است.

در حالی که کارنامهٔ کلی روسنیر در استراسبورگ با توجه به تاریخچه نه‌ چندان پرافتخار اخیر این باشگاه بسیار چشمگیر است، هواداران چلسی احتمالاً بیش از هر چیز نگران سبک فوتبالی هستند که او با آن شناخته می‌شود و این‌که آیا چنین سبکی با خواسته‌ها در استمفوردبریج همخوانی دارد یا نه.

البته هیچ تضمینی وجود ندارد که روسنیر در صورت حضور در چلسی دقیقاً همان سیستم یا اصول را پیاده کند، اما فعلاً تنها می‌توان بر اساس شیوهٔ بازی تیم‌هایش، به‌ ویژه استراسبورگ، او را قضاوت کرد.

در اغلب موارد، روسنیر در آلزاس از سیستم سه دفاعه استفاده کرده، اما باید توجه داشت که او در هال‌ سیتی از خط دفاع چهار نفره نیز بهره می‌برد و تجربهٔ کار با هر دو سیستم را دارد.

استراسبورگ معمولاً مالکیت توپ بیشتری نسبت به حریفانش دارد، اما میانگین ۵۳.۱ درصدی آن‌ها، تنها هفتمین میزان بالای لیگ یک است. همان‌طور که از نمودار مناطق کنترل مشخص است، آن‌ها به اندازهٔ چلسی بر بازی مسلط نیستند؛ البته منابع مالی دو باشگاه نیز قابل مقایسه نیست.

تیم روسنیر در پرسینگ هم عملکرد موثری دارد. تنها پنج تیم در لیگ یک، تعداد بیشتری «توپ‌گیری در مناطق بالا» نسبت به ۱۳۷ مورد استراسبورگ ثبت کرده‌اند و این تیم در استفاده از این موقعیت‌ها نیز کارآمد است؛ تنها پاری‌ سن‌ ژرمن (۶) گل‌های بیشتری از چنین توپ‌گیری‌هایی نسبت به استراسبورگ (۵) به ثمر رسانده است.

این موضوع نشان‌ دهندهٔ تصمیم‌گیری مؤثر در یک‌سوم هجومی زمین است؛ مسئله‌ای که در الگوی شوتزنی آن‌ها نیز دیده می‌شود. استراسبورگ با ۱۷۸ شوت در این فصل لیگ یک، از منفعل‌ترین تیم‌ها در این زمینه است و تنها سه تیم شوت‌های کمتری زده‌اند. با این حال، تنها شش تیم مجموع گل‌های مورد انتظار (xG) بالاتری از ۲۵.۲ آن‌ها دارند. موناکو تنها تیمی است که میانگین xG به ازای هر شوت آن بالاتر از عدد ۰.۱۴ استراسبورگ بوده است.

در سوی دیگر زمین، استراسبورگ با وجود جوانی ترکیبش، ساختار دفاعی نسبتاً مستحکمی دارد. آن‌ها تنها ۱۶۱ شوت دریافت کرده‌اند که پنجمین آمار پایین لیگ یک است. همچنین فقط پاری‌ سن‌ ژرمن (۱۴.۰) و مارسی (۱۶.۹) xG دریافتی کمتری نسبت به ۱۸.۷ استراسبورگ داشته‌اند؛ آماری که نشان می‌دهد آن‌ها معمولاً جریان خلق موقعیت‌های باکیفیت حریفان را به‌ خوبی محدود می‌کنند.

همان‌طور که از نمودار سبک تیم مشخص است، روسنیر سبکی را پیاده کرده که بر راحتی جمعی تیم در حفظ مالکیت توپ تکیه دارد، نه بر انتقال‌های سریع و پاس‌های مستقیم. سرعت پیشروی مستقیم آن‌ها با توپ (۱.۶ متر بر ثانیه)، کمی کمتر از میانگین لیگ یک است و میانگین پاس در هر سکانس‌شان (۴.۴) کمی بالاتر؛ اعدادی که تفاوت چندانی با چلسی ندارند (۱.۷ متر بر ثانیه و ۴.۲ پاس در هر سکانس).

با این حال، هرچند دو تیم از نظر نمایهٔ آماری شباهت‌هایی دارند، چلسی به‌ خوبی به توانایی‌اش در مؤثر بودن در فاز انتقال شناخته می‌شود و در بازار نقل‌ و انتقالات نیز تأکید قابل‌توجهی بر جذب بازیکنانی داشته که در چنین موقعیت‌هایی می‌توانند بدرخشند. در نتیجه، ۲۹ ضدحملهٔ سریع چلسی در لیگ برتر این فصل، بیشترین آمار مشترک در لیگ است؛ در سوی دیگر، استراسبورگ تنها ۹ ضدحملهٔ سریع در لیگ یک فرانسه ثبت کرده که دومین آمار کم در این رقابت‌هاست.

البته این موضوع می‌تواند ناشی از ویژگی‌های بازیکنان باشد. همچنین هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که روسنیر در صورت پیوستن به چلسی، از تطبیق دادن ایده‌هایش خودداری کند.

یکی دیگر از حوزه‌های کلیدی که می‌تواند محل تطبیق باشد، ضربات ایستگاهی است. مقصود این نیست که ضربات ایستگاهی در فوتبال فرانسه اهمیت ندارند، اما به نظر می‌رسد نقش آن‌ها در لیگ برتر طی سال‌های اخیر، به‌ ویژه در این فصل، به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. داشتن سرمربی‌ای با سابقهٔ مناسب در موقعیت‌های ضربات ایستگاهی، بی‌تردید یک امتیاز مثبت محسوب می‌شود؛ به‌ خصوص با توجه به اینکه هشت گل زدهٔ چلسی از این سناریوها در این فصل، سومین آمار برتر لیگ است و نشان‌ دهندهٔ یک نقطهٔ قوت موجود است.

استراسبورگِ تحت هدایت روسنیر، فصل گذشته ۱۰ گل از کرنرها به ثمر رساند؛ بیش از هر تیم دیگری در لیگ یک فرانسه، و تنها سه گل از کرنر دریافت کرد که مشترکاً با موناکو بهترین آمار بود. بنابراین این داده‌ها امیدوار کننده‌اند.

با این حال، در فصل جاری آن‌ها فقط از دو ضربهٔ ایستگاهی غیرِپنالتی گل زده‌اند و تنها یک بار از روی کرنر به گل رسیده‌اند؛ آماری که کمترین درصد گل از کرنر (۴ درصد) را در کل لیگ برایشان رقم می‌زند. از منظر دفاعی اما همچنان منسجم بوده‌اند؛ به‌ طوری که تنها دو گل از ضربات ایستگاهی دریافت کرده‌اند (هیچ تیمی کمتر از این نداشته) و فقط یک گل از روی کرنر خورده‌اند.

اما شاید برای هر کسی که قرار است سرمربی بعدی چلسی شود، مسئلهٔ انضباط اهمیت بیشتری داشته باشد. در دوران مارسکا، به نظر می‌رسید آبی‌ها بیش از اکثر تیم‌ها در حفظ ۱۱ بازیکن در زمین مشکل داشته‌اند؛ چهار کارت قرمز چلسی در لیگ برترِ این فصل، دست‌ کم دو برابر هر تیم دیگری بوده است.

آیا روسنیر قادر خواهد بود این وضعیت را بهبود ببخشد و صرفاً با حفظ حداکثر تعداد بازیکنان در زمین، شانس تیم را افزایش دهد؟

باید فوراً اشاره کرد که کارت‌های قرمز در سطح اول فوتبال فرانسه بسیار شایع‌تر است؛ جایی که تاکنون ۴۶ اخراجی در این فصل ثبت شده، در حالی که این عدد در لیگ برتر تنها ۲۰ مورد بوده است. بنابراین این تفاوت باید در نظر گرفته شود.

استراسبورگ فصل گذشته سه کارت قرمز دریافت کرد؛ رقمی که تنها از پنج تیم بیشتر بود. اما در فصل جاری، آن‌ها تاکنون چهار اخراجی داشته‌اند و از این نظر هم‌سطح چلسی هستند. تنها اوسر (۶) و لیون (۵) آمار بالاتری دارند.

با این حال، همان‌گونه که پیش‌تر اشاره شد، روسنیر گروهی از بازیکنان بسیار جوان را مدیریت کرده است. این موضوع نخست در بررسی احتمال بی‌انضباطی اهمیت دارد و همچنین در ارتباط با ترکیب تیم چلسی نیز قابل توجه است. هرچند چلسی به آن اندازه جوان نیست، اما همچنان در زمرهٔ جوان‌ترین تیم‌های لیگ برتر قرار می‌گیرد.

چلسی در دیدار اخیر برابر بورنموث، ترکیب ابتدایی‌ای با میانگین سنی ۲۳ سال و ۱۵۷ روز به میدان فرستاد؛ جوان‌ترین ترکیب یک تیم در یک مسابقهٔ لیگ برتر در این فصل. میانگین سنی ترکیب ابتدایی استراسبورگ در آخرین بازی خانگی‌شان برابر لوریان نیز تنها ۲۱ سال و ۲۰۶ روز بود.

می‌توان استدلال کرد که انتصاب روسنیر به دلایل متعددی یک انتخاب پرریسک خواهد بود. آیا او از تجربهٔ کافی برخوردار است؟ آیا پیشینه‌ای دارد که بتواند احترام رختکن چلسی را جلب کند؟ آیا برای چنین جهش بزرگی از استراسبورگ به چلسی آماده است؟

با این حال، هرچند در برخی محافل با مطرح شدن چنین انتقالی ابروها بالا خواهد رفت، کاری که او در لیگ یک فرانسه انجام داده انکارناپذیر است. اینکه آیا این انتخاب در بلندمدت گزینهٔ مناسبی خواهد بود یا نه، هنوز مشخص نیست؛ اما بدون تردید دیدن یک مربی جوان و آینده‌دار انگلیسی در یکی از بزرگ‌ترین باشگاه‌های کشور، اتفاقی تازه و قابل توجه خواهد بود.

ترجمه‌ای از یادداشت دیوید سگار برای Opta Analyst