۶ گروه پرخطری که اصلا نباید از قرص لاغری استفاده کنند
خطر قرص لاغری برای شش گروه از بیماران
برخی داروهای کاهش وزن روی سیستم عصبی و قلب و عروق اثر می گذارند و ممکن است فشار خون یا ضربان قلب را افزایش دهند.
اگر باردار هستید، بیماری قلبی یا فشار خون دارید، به بعضی بیماری های کبد و کلیه مبتلا هستید، داروهای متعدد مصرف می کنید یا سابقه بعضی بیماری های گوارشی و هورمونی را دارید، مصرف خودسرانه قرص لاغری می تواند برایتان خطرناک باشد. اما خطر برای همه افراد یکسان نیست و به نوع داروی لاغری و شرایط جسمی فرد بستگی دارد. به همین دلیل، نمی توان درباره قرص لاغری بی خطر وجود دارد؟ بدون در نظر گرفتن وضعیت سلامت فرد، نوع ماده مؤثره و شواهد مربوط به ایمنی دارو پاسخ یکسانی داد.
در ادامه ۶ گروهی را می شناسید که قبل از مصرف داروی لاغری باید بیشتر از دیگران احتیاط کنند.
گروه پر خطر اول: زنان باردار، شیرده و افرادی که قصد بارداری دارند
بارداری یکی از مهم ترین شرایطی است که مصرف داروهای کاهش وزن را محدود می کند. بر اساس گزارش استانداردهای مراقبت انجمن دیابت آمریکا در مقاله (Pharmacologic Treatment of Obesity in Adults: Standards of Care in Overweight and Obesity) در سال ۲۰۲۵، داروهای درمان چاقی نباید در دوران بارداری، هنگام تلاش برای باردار شدن یا دوران شیردهی استفاده شوند.
موسسه ملی دیابت و بیماری های گوارشی و کلیوی آمریکا اعلام کرده است که داروهای کاهش وزن در دوران بارداری نباید مصرف شوند، زیرا ممکن است برای جنین خطر داشته باشند و مصرف آنها در دوران شیردهی نیز توصیه نمی شود.
بنابراین اگر باردار هستید، احتمال بارداری وجود دارد یا برای بارداری برنامه ریزی می کنید، حتی اگر یک محصول با عنوان (قرص لاغری گیاهی) یا (طبیعی) تبلیغ شود، نباید بدون بررسی پزشک مصرف شود.
گروه پر خطر دوم: افراد مبتلا به بیماری قلبی یا فشار خون کنترل نشده
برخی داروهای کاهش وزن روی سیستم عصبی و قلب و عروق اثر می گذارند و ممکن است فشار خون یا ضربان قلب را افزایش دهند.
انجمن غدد درون ریز آمریکا در راهنمای درمان دارویی چاقی توصیه می کند افراد مبتلا به فشار خون کنترل نشده یا دارای سابقه بیماری قلبی، از داروهای محرکی مانند فنتِرمین (Phentermine) و دی اتیل پروپیون (Diethylpropion Hydrochloride) استفاده نکنند.
البته این موضوع به معنای ممنوع بودن تمام مکمل های کاهش وزن برای همه بیماران قلبی نیست. نوع بیماری، فشار خون، داروی مورد نظر و ترکیبات آن باید جداگانه بررسی شود.
اهمیت این موضوع در مورد محصولات لاغری غیرمجاز بیشتر است.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در هشدارهای خود درباره برخی محصولات کاهش وزن، وجود ترکیبات دارویی اعلام نشده را گزارش کرده است، موادی که می توانند خطرات قلبی عروقی ایجاد کنند.
گروه پر خطر سوم: افراد مبتلا به بیماری کلیوی یا کبدی
کبد و کلیه در پردازش و دفع بسیاری از داروها نقش دارند. به همین دلیل، ابتلا به بیماری کلیوی یا کبدی می تواند انتخاب داروی کاهش وزن را پیچیده تر کند.
در یک مرور علمی درباره درمان چاقی در افراد مبتلا به بیماری مزمن کلیه، پژوهشگران تاکید کرده اند که به دلیل محدود بودن شواهد و شرایط خاص این بیماران، انتخاب دارو و پایش وضعیت بیمار اهمیت زیادی دارد.
در مورد بیماری های پیشرفته کبدی نیز یک مرور علمی منتشرشده در زمینه دارودرمانی کاهش وزن در بیماران مبتلا به سیروز کبدی نشان می دهد که انتخاب دارو باید با توجه به اختلال عملکرد کبد و کلیه، بیماری های همراه و داروهای همزمان انجام شود.
بنابراین بیماری کلیوی یا کبدی لزوما به معنی ممنوع بودن تمام داروهای لاغری نیست، اما مصرف خودسرانه آنها می تواند تصمیم پرخطری باشد.
گروه پر خطر چهارم: افراد دارای برخی بیماری های خاص تیروئید
وقتی صحبت از تیروئید می شود، نباید تمام بیماری های تیروئیدی را در یک گروه قرار داد.
در اطلاعات دارویی برخی داروهای کاهش وزن، شرایط خاص تیروئیدی به عنوان منع مصرف یا هشدار مطرح شده است. همچنین برای داروهای حاوی سماگلوتاید، سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید و سندرم MEN2 از موارد مهم منع مصرف محسوب می شود.
بنابراین فردی که کم کاری تیروئید، پرکاری تیروئید یا سابقه بیماری خاص تیروئید دارد، نباید صرفا بر اساس تجربه دیگران یا تبلیغات اینترنتی یک داروی کاهش وزن را انتخاب کند. ابتدا باید نام دقیق بیماری و ماده موثره دارو مشخص شود.
گروه پر خطر پنجم: افراد دارای سابقه بیماری های گوارشی جدی
بعضی داروهای کاهش وزن روی دستگاه گوارش اثر می گذارند و می توانند تهوع، استفراغ، اسهال یا تغییر اشتها ایجاد کنند. برای فردی که از قبل مشکل جدی گوارشی دارد، این عوارض می توانند اهمیت بیشتری داشته باشند.
سابقه التهاب لوزالمعده نیز از مواردی است که هنگام بررسی بعضی داروهای کاهش وزن باید به پزشک گفته شود. همین طور سابقه مشکلات خاص تخلیه معده یا بیماری های کیسه صفرا می تواند در انتخاب برخی دارو های لاغری اهمیت داشته باشد.
اگر سابقه دردهای شدید و مکرر شکمی، پانکراتیت یا بیماری گوارشی جدی دارید، قرص لاغری را صرفا به دلیل اینکه برای فرد دیگری نتیجه داده است مصرف نکنید.
راهنمای انجمن گوارش آمریکا درباره دارودرمانی چاقی نشان می دهد که داروهای مختلف کاهش وزن مکانیسم اثر و عوارض متفاوتی دارند و انتخاب آنها باید بر اساس شرایط فرد انجام شود.
به همین دلیل نمی توان گفت هر فردی که یک مشکل گوارشی دارد، به طور قطعی از تمام داروهای کاهش وزن منع شده است.
گروه پر خطر ششم: افرادی که چند دارو یا مکمل مصرف می کنند
یکی از مواردی که ممکن است در تبلیغات قرص های لاغری کمتر دیده شود، احتمال تداخل با داروهای دیگر است.
NIDDK توصیه می کند فرد پیش از شروع کپسول کاهش وزن، پزشک را از تمام داروهای نسخه ای، داروهای بدون نسخه، مکمل ها و فرآورده های گیاهی که مصرف می کند مطلع کند، زیرا داروهای کاهش وزن می توانند با سایر داروها تداخل داشته باشند. این هشدار درباره محصولات غیرمجاز اهمیت بیشتری پیدا می کند.
FDA در هشدارهای مربوط به محصولات کاهش وزن اعلام کرده است که برخی از این محصولات حاوی مواد پنهان و اعلام نشده بوده اند. این سازمان همچنین تاکید کرده که قرار نداشتن نام یک محصول در فهرست هشدارها به معنی تایید ایمنی آن محصول نیست.
گیاهی بودن قرص لاغری به معنی بی خطر بودن آن نیست.
یکی از اشتباهات رایج، برابر دانستن عبارت (گیاهی) یا (طبیعی) با (بدون عارضه) است.
اگر در یکی از این ۶ گروه هستید، چه کار کنید؟
نکته مهم این است که قرار گرفتن در یکی از این گروه ها همیشه به معنی ممنوع بودن تمام قرص های لاغری نیست. در بسیاری از موارد، مسئله انتخاب داروی مناسب، بررسی تداخلات و ارزیابی خطرات احتمالی است.
در نتیجه، اگر درباره مصرف قرص لاغری برای خودتان تردید دارید، ابتدا سابقه بیماری ها و داروهای مصرفی را در اختیار پزشک یا داروساز قرار دهید و سپس درباره مناسب بودن داروی مشخص تصمیم بگیرید.
